ASML'nin En Çok Bakılan Rakamı Artık Yayınlanmıyor: 14 Ekim'de Yerine Bakılacak Üç Satır
Bu yazının videosunu izleYouTube · 5:13 · okumak yerine izleyin12 Ekim’de Samsung ve SK hynix, ASML’nin yedek parça fiyatlarına koyduğu %10’luk zammı kabul etti. Şirket daha önce yalnızca belirli parçaların fiyatını güncelliyordu; bu kez EUV ve DUV sistemlerinin tüm parça portföyü tek seferde zamlandı ve yeni fiyatlar Ocak 2027’de başlıyor. İki gün sonra, 14 Ekim’de ASML üçüncü çeyrek sonuçlarını açıklayacak — o tabloda bu zammın tek kuruşu görünmeyecek. Görünmeyecek bir şey daha var: yıllardır herkesin ilk baktığı satır, çeyreklik net sipariş rakamı. Bu yüzden 14 Ekim’de asıl bakılacak yer manşet gelir değil, brüt marjın hangi karışımla geldiği.
Bu çeyrekte asıl soru ne?
Bir çeyrekte yazılan gelir, aylar önce verilmiş siparişlerin teslim takvimidir; yani manşet rakam geçmişin fotoğrafı. Geleceği gösteren satır sipariş rakamıydı ve 2026’nın ilk çeyreğinden beri yayınlanmıyor. Son yayımlanan değerler 2025’in dördüncü çeyreğine ait: 13,2 milyar euro net sipariş, bunun 7,4 milyarı EUV, ve 38,8 milyar euroluk yıl sonu sipariş defteri. O günden beri bu satırlar bir kez daha yenilenmedi; yerlerine bir kapasite planı kondu.
Çıta ise yükseldi. Şirket 2026 gelir beklentisini üç adımda değiştirdi: Ocak’ta 34-39 milyar euro, Nisan’da 36-40, Temmuz’da 43-45. Üçüncü çeyrek için verilen bant 11,0-12,0 milyar euro — ikinci çeyrekteki 9,33 milyar euronun %18 ile %29, bir yıl önceki aynı çeyreğin (7,52 milyar euro) %46 ile %60 üzeri. Yılın ilk yarısı 8,77 ve 9,33 milyar euro getirdi; yıl hedefine varmak için yükün büyük kısmını ikinci yarının taşıması gerekiyor. Soru “aşacak mı” değil: rampa takvimde mi, ve marj onunla birlikte mi geliyor?
High NA EUV nedir, neden brüt marjı aşağı çeker?
Litografi ışıkla desen basma işidir; basılabilen en küçük çizgi, ışığın dalga boyunun merceğin açıklığına (numerical aperture, NA) bölümüyle belirlenir. EUV’de dalga boyu 13,5 nanometrede sabit, dolayısıyla tek kaldıraç NA. ASML bu sayıyı 0,33’ten 0,55’e çıkardı: çözünürlük 8 nanometreye iniyor, bu da 1,7 kat daha küçük transistör ve 2,9 kat daha yüksek yoğunluk demek.
Bedel optikte ödeniyor. Yansıtmalı bir sistemde açıklığı büyütmek aynalara gelen açıyı bozar; ASML’nin çözümü anamorfik optik oldu — bir eksende 8x, diğerinde 4x küçültme. 6 inçlik maske (reticle) korunuyor, ama pozlama alanı yarıya iniyor: 26 x 33 milimetre yerine 26 x 16,5 milimetre. Mühendis için sonuçlar net:
- Yarım alandan büyük her çip iki pozlamadan dikilmek zorunda. ASML bu dikiş (stitching) için 175 mikronluk bir telafi bölgesi tanımlıyor. Maske sınırında tasarlanan AI hızlandırıcıları, yani bu çözünürlüğe en çok ihtiyaç duyan çipler, tam olarak dikiş gerektiren çipler.
- Dikiş hıza yazılıyor. Yol haritası EXE:5200B’yi 50 mJ/cm² dozda dikişsiz 175, dikişli 135 wafer/saat veriyor; Intel’in kabul testini geçen sistemde ölçülen değer 135 wafer/saat.
- Filo henüz üretim olgunluğunda değil. Sahada dört müşteride on sistem çalışıyor ve filonun kullanılabilirliği Temmuz 2026’da %84; şirketin yıl sonu hedefi %90, uzun vadeli hedefi %93. İlk müşteri hacimli üretime girmiş olsa da 400 milyon dolarlık aletin filo ortalaması şirketin kendi üretim eşiğinin altında: tek tek sistemler üretimde çalışıyor, filo genelinde kesintisiz üretim güvencesi henüz yok.
Karşılığında alınan şey hız değil, adım sayısı. Tek bir High NA pozlaması, 0,33 NA ile iki veya daha fazla maskeyle yapılan çoklu desenlemenin (multi-patterning) yerine geçiyor; maliyet avantajı P19 logic katmanlarında ~%35, rastgele via katmanlarında ~%20, dört maskeli kendinden hizalı (self-aligned) akışlarda toplam wafer maliyeti 1,7-2,1 kat düşüyor. Kırılma noktası da net: iki maskelik işlerde low-NA hâlâ daha ucuz, üç maskeden sonra tek High NA geçişi kazanıyor.
Bu, ASML’nin gelir tablosunda şimdilik ters yönde çalışıyor. İkinci çeyrekte net sistem satışının 6,6 milyar eurosunun 3,8 milyarı EUV’den geldi ve bunun içinde yalnızca tek bir High NA sistemi vardı; brüt marj %53,99’da kapandı. Yeni bir platformun ilk yıllarında maliyet yüksek, kurulum uzun ve servis geliri henüz birikmemiş olur — bu üçü birleşince yeni makine marjı yukarı değil aşağı çeker.
Rakamlar bunu nasıl gösterir?
Birincisi gelir: 11,0 milyar euro tabanı. Bandın altı talep değil, sevkiyat takviminin kaydığını gösterir. Ama tek başına bakılmaz: Q3 alt uçta kalıp yıl bandı 43-45’te tutulursa yükün tamamı dördüncü çeyreğe biner.
İkincisi brüt marj: %55 eşiği ve ters okuma. Marj son dört çeyrekte kesintisiz yükseldi — %51,63, %52,16, %52,98, %53,99 — ve üçüncü çeyrek kılavuzu %55-57. Kılavuzun temkinli olduğunu biliyoruz: Nisan’da ikinci çeyrek için %51-52 denmişti, gerçekleşen %53,99 oldu. Bu yüzden marj %55’in altına inerse ilk sorulacak soru fiyatlama değil, o çeyrekte gelire kaç High NA sistemi girdiği. High NA sevkiyatı artarken bandın altında kalmak karışım etkisidir; High NA yokken bandın altında kalmak fiyat veya servis karışımı sorunudur. İkisi aynı şey değil.
Üçüncüsü kurulu taban geliri: 2,8 milyar euro çizgisi. İkinci çeyrekte 2,762 milyar euro geldi ve kılavuzun 300 milyon euro üzerindeydi; sebep yeni makine değil, mevcut makinelerin yazılımla verimlilik yükseltmesiydi. Bu satır yeni sipariş iptalinden önce soğur. Ocak’taki parça zammı onu 2027’de yukarı çeker, bu çeyrekte değil.
Dördüncüsü kapasite kararı. Temmuz’da şirket 2027 için low-NA EUV kapasitesini %30 artırma kararını verdi (2026’da yaklaşık 65 sistem, 2027’de yaklaşık 85), DUV immersion’da aynı oranı 130 sistemin üzerine koydu ve 2028 için bir %30’luk artışı daha “incelediğini” söyledi. Sipariş rakamı yayınlanmadığı için 2028 talebinin kamuya açık tek kanıtı, bu incelemenin karara dönmesi olacak.
Kim ne kazanıyor?
Intel (INTC) — High NA’nın referans müşterisi. EXE:5200B’nin kabul testini tamamlayan ilk şirket; 18A sürecinde High NA ile hacimli üretime giren ilk logic ürününü çıkardı. ASML’nin platformu satarken elindeki en güçlü teknik kanıt bu.
TSMC (TSM) — hacmi veren, High NA’yı şimdilik reddeden. 1,4 nanometre sınıfı A14’ü High NA olmadan üreteceğini yineledi, gerekçesi maliyet. En büyük müşterinin bu tercihi ASML için low-NA tarafında daha çok makine, High NA tarafında sıfır demek.
SK hynix (000660.KS) ve Samsung (005930.KS) — bu yılın faturayı ödeyen tarafı. İkinci çeyrekte net sistem satışı %51 logic, %49 memory’ye bölündü; şirket 2026’da memory sistem satışlarının %75’in, advanced logic satışlarının %25’in üzerinde büyümesini bekliyor. SK hynix 2027 sonuna kadar yaklaşık 7,97 milyar dolarlık EUV taahhüdü verdi ve 1c kuşağı DRAM’de EUV katman sayısını altıya çıkarıyor.
Micron (MU) — EUV’den en az satın alan. 1-gamma kuşağında EUV’yi tek katmanda kullanıp gerisini ArF immersion ile çözüyor. Memory talebinin bir kısmı bu yüzden EUV’ye değil, kapasitesi 2027 için aynı oranda artırılan DUV immersion hattına akıyor.
Geçen çeyrekler ne dedi?
Sürpriz serisi yön değiştirdi: 2025’in üçüncü çeyreğinde beklentinin %1,44, dördüncü çeyreğinde %4,81 altında kalan EPS, 2026’nın ilk çeyreğinde %7,13, ikinci çeyreğinde %9,44 üzerine çıktı. İki çeyrek üst üste artan farkla aşmanın bedeli şu: çıta artık şirketin kılavuzu değil, “zaten aşar” varsayımı. Hisse 1.750,24 dolarda; son kapanışa göre %1,69, son beş günde %5,89 geriledi ve 52 hafta zirvesinin (1.999,96 dolar) yaklaşık %12 altında. Cari F/K 56,8, ileriye dönük F/K 29,9: fiyat, ikinci yarı rampasının takvimde gerçekleşip 2027 kazancına dönmesini şimdiden varsayıyor.
Boğa ve Ayı
Boğa: EUV’de tek tedarikçi. Yönetim 2027 siparişlerinin neredeyse tamamen dolu olduğunu, 2028 için de önemli miktarda low-NA EUV siparişi aldığını söylüyor. Kurulu tabandaki fiyatlama gücü ilk kez tüm parça portföyünde tek seferde test edildi ve kabul edildi. CEO Christophe Fouquet, AI altyapı inşasının iki ila beş yıl sürebileceğini ve talebi 2028’in ötesine taşıyabileceğini söylüyor: “Şu anda gördüğünüz şey, tüm sektörün ciddi bir backlog’u yakalamaya çalışması.”
Ayı: Üçüncü çeyrek kılavuzu ikinci çeyreğin %18-29 üzerinde; bu bir talep sorusu değil icra sorusu ve tedarik zincirinde çözülüyor. High NA olgunlaşması gecikirse — kullanılabilirlik %84, yıl sonu hedefi %90 — 2027 marj hikâyesi sağa kayar. TSMC’nin A14’te High NA’yı atlaması platformun logic hacmini sınırlıyor. Çin, 2025’te satışların %33’üyken 2026’da ~%20’ye iniyor ve ABD’de görüşülen yeni kısıtlama tasarısı DUV immersion ihracatını ve servis işini hedefliyor. 56,8’lik F/K hata payı bırakmıyor.
Sonuç: İzlenecek soru
İzlenecek soru: ASML’nin ikinci yarı rampası 2027-2028’e uzanan gerçek bir talep eğrisi mi, yoksa öne çekilmiş bir sevkiyat takvimi mi? Üç değişken belirleyecek — yıl bandının 43-45 milyar euroda korunup korunmadığı, High NA kullanılabilirliğinin yıl sonu %90 hedefine yürüyüp yürümediği, ve 2028 kapasitesi için “inceleniyor” ifadesinin karara dönüp dönmediği.
Saklanacak üç satır. (1) Gelir 11,0-12,0 milyar euro bandının neresinde ve yıl bandı değişti mi? (2) Brüt marj %55’in altındaysa o çeyrekte kaç High NA sistemi gelire girdi? (3) Kurulu taban geliri 2,8 milyar euronun üstünde mi? Karar kuralı tek cümle: marj düşüşü High NA sayısıyla açıklanıyorsa karışım, açıklanmıyorsa fiyat.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Tüm rakamlar yayın tarihindeki kaynaklara dayanır ve hızla değişebilir; fiyat/piyasa değeri günlük teyit gerektirir. Karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.
Bu yazıyı YouTube'da video olarak da izleyebilirsiniz; tüm videolar kanalımızda.
Bu makale yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Yasal uyarı