İçeriğe atla
Yatırım Yapanlar
Üye ol
$MSFTanaliz2026-10-20

Microsoft, Nscale ile yaptığı veri merkezi anlaşmasından çekiliyor

Bu yazının videosunu izleYouTube · 11:11 · okumak yerine izleyin

Microsoft’un Essex’in Loughton kasabasındaki £2 milyarlık veri merkezi projesinden çekildiği 18 Ekim’de duyuldu; şirketten teyit gelmedi. Binanın anchor tenant’ıydı, yani kapasitenin büyük bölümünü baştan taahhüt eden kiracı. Sahada eksik olan izin değildi: planlama izni de vardı, 90 MW’lık bağlantı sözleşmesi de. Eksik olan elektriğin kendisiydi — bölgenin dağıtım şebekesi işletmecisi, yeterli gücün ancak 2030’ların başı ile ortası arasında verilebileceğini bildirmişti. Tesisin açılış hedefi 2027’ydi.

Microsoft CEO’su Satya Nadella geçen kasımda bir podcast söyleşisinde bu duvarı tarif etmişti: “Şu anda yaşadığımız en büyük sorun bir işlem gücü fazlası değil, elektrik.” Aynı söyleşideki ikinci cümlesi Loughton’un özeti gibi: “Elinizde fişe takamadığım bir yığın çip stokta duruyor olabilir.”

Bir veri merkezi şebekeye nasıl bağlanır?

Yolu fiziksel olarak izleyelim. Veri merkezi, bölgesindeki dağıtım şebekesi işletmecisine yük başvurusu yapar ve bir bağlantı sözleşmesi alır: şu kapasite, şu tarihte. Ama 90 MW’lık bir yük dağıtım seviyesinde tek başına karşılanamaz; arkasında iletim tarafında takviye gerekir. O takviye kâğıt değil çeliktir: grid supply point’te (iletimin dağıtıma bağlandığı nokta) yeni güç trafoları, yeni switchgear hücreleri, koruma sistemleri ve hat işleri.

Takvimi bu donanımın teslim süresi belirliyor. Büyük güç trafolarında Tier-1 üreticilerin teslim süresi 48-60 aya, en büyük sınıflarda 60 ayın üstüne çıktı. Altında ikinci bir darboğaz var: trafo çekirdeğinin malzemesi olan yönlendirilmiş silisli çelik (GOES) için üreticiler kendi hammaddelerini 12-18 ay bekliyor. Yani bir veri merkezinin açılış tarihi, çip tedarikinden önce bir çelik haddehanesinin takvimine bağlı.

Üstüne kuyruk biniyor. Britanya’da bağlantı kuyruğundaki sözleşmeli talep Kasım 2024 ile Haziran 2025 arasında 41 GW’tan 125 GW’a çıktı; artışın 73 GW’ı yaklaşık 315 veri merkezi projesinden geldi. Ülkenin 2025 tepe talebi 45 GW. Kuyruk, ülkenin tükettiği elektriğin katbekat üstünde bir dilek listesine dönüştü ve gerçek projelerin önünü tıkıyor. Düzenleyici Ofgem’in önerdiği çözüm sert: 40 MW ve üzeri kapasite tutan projelerden MW başına 237.500-712.500 sterlin peşin taahhüt bedeli. Beş yıl önce sıra başvuru tarihine göre veriliyordu ve kâğıt ucuzdu; öneri yürürlüğe girerse sıranın kendisi fiyatlanan bir varlık olacak.

Şebekeyi beklemeden üretmek: artılar ve eksiler

Kuyruğu atlamanın yolu elektriği sahada üretmek. Katı oksit yakıt hücreleri doğalgazla çalışır, iletim takviyesi beklemez ve sahaya 55-90 günde kurulabiliyor; dört yıllık trafo kuyruğunun yanında bu bambaşka bir zaman ölçeği. Elektriği yakarak değil kimyasal yolla üretiyorlar: gaz hücrenin içinde hidrojen bakımından zengin bir karışıma dönüştürülüyor, yüksek sıcaklıkta çalışan seramik bir elektrolit oksijen iyonlarını karşı tarafa geçiriyor ve reaksiyon doğrudan elektrik veriyor — arada türbin, kazan, buhar çevrimi ya da dönen bir parça yok. Hızın teknik nedeni de burada: kurulan şey fabrikada üretilmiş standart modüller, sahadaki iş beton kaide, gaz bağlantısı ve kablolamayla sınırlı; takvimi belirleyen büyük güç trafosu ve grid supply point işleri devreden çıkıyor.

Bedeli de açık: doğalgaz bağlantısı, emisyon ve izin yükü; ada modunda çalışan tesisin şebeke yedeklemesinden mahrum kalması; MWh başına daha yüksek maliyet; ve şebeke geldiğinde atıl kalma riski. Gaz türbinine yönelen ise doğrudan başka bir kuyruğa giriyor — ağır sınıf türbinlerde teslimler 2030’a kadar dolmuş durumda. Hızın bedeli satıcının marjında görünüyor: Bloom Energy ikinci çeyrekte 1,065 milyar dolar gelir bildirdi ve brüt marjını %33,4’e çıkardı.

Bu zincirde kıt olan GPU değil; fişi gerçekten çalışan megawatt.

Zincirde kim ne yapıyor?

Microsoft — beklemek zorunda olmayan taraf. Haziran’da biten çeyrekte 90,0 milyar dolar gelir ve 40,6 milyar dolar faaliyet kârı üretti, aynı mali yılda 115,9 milyar dolar capex harcadı. Tek bir sahanın takvimine mahkûm olmadığı için Loughton onun açısından zorunluluk değil seçenekti; sahadan çekilmenin maliyeti de bu yüzden düşük. Uzun yolu yıllar önce satın almıştı: 835 MW’lık Crane Clean Energy Center’dan 20 yıllık elektrik alım anlaşması.

Nscale — sözleşmesi olan, elektriği olmayan. Sözleşme portföyü 103 milyar dolar ve %85’i iki müşteride: Microsoft (yaklaşık 43,8 milyar dolar) ve Anthropic (44,6 milyar dolar), ikisi de 2033’e kadar. Buna karşılık 2026’nın ilk yarısında geliri 140,6 milyon dolar, net zararı 1,02 milyar dolar; aktif sözleşme değeri 2,6 milyar dolar. Norveç’teki amiral gemisi tesiste planlanan 30 MW’ın 6,4 MW’ı çalışıyor.

GE Vernova — kuyruğu peşin satan. İkinci çeyrek sonunda gaz ekipmanındaki birikmiş iş ve slot rezervasyonları toplamı 100 GW’tan 116 GW’a çıktı. 63 GW’lık kısım henüz teslim edilmemiş slot rezervasyonu, yani müşteri sırada durmak için peşin ödüyor; Power segmentinde siparişler %134 artışla 16,7 milyar dolara, segment EBITDA marjı %18,8’e yükseldi.

Trafo ve çelik — darboğazın en dibi. Tier-1 trafo sırasında Hitachi Energy, Siemens Energy, Schneider Electric ve GE Vernova duruyor; çekirdek çeliği ArcelorMittal ve ThyssenKrupp gibi haddehanelerden geliyor. Kıtlık bu halkada da fiyata geçmiş: GE Vernova’nın şebeke ekipmanı kolunda (Electrification segmenti) ikinci çeyrek siparişleri 6,3 milyar dolar, geliri 3,6 milyar dolar oldu ve segment EBITDA marjı 390 baz puan artışla %18,4’e çıktı. Şirket bu artışı Power Transmission’daki switchgear ve trafo hacmine bağlıyor.

Kâr havuzunu kim topluyor?

En iyi teknolojiyi kuran değil, kıtlığın oturduğu halkayı tutan kazanıyor — ve kıtlık elektron tarafına taşındı. Değer üç yerde birikiyor. Birincisi ekipman sırası: ödenmiş slot rezervasyonu, üreticinin teslimattan yıllar önce nakit alması demek; kıtlık doğrudan fiyatlama gücüne dönüşüyor. İkincisi zaman: saha üretimi trafo kuyruğunu ortadan kaldırmıyor, köprülüyor ve köprü parasını alıyor. Üçüncüsü bilanço: Microsoft’un teslim edilmemiş ticari sözleşme stoku da devasa — ticari RPO %84 artışla 678 milyar dolar — ama onu taşıyan bilanço 3,93 trilyon dolarlık bir şirkete ait. Aynı asimetri ters yönde çalıştığında Nscale çıkıyor: 103 milyar dolarlık sözleşme, 140,6 milyon dolarlık yarıyıl geliri. Atıl kalma riskini kiracı değil, kabuğu finanse eden taşıyor.

Boğa ve Ayı

Boğa. Elektrik kıtlığı fiziksel ve çok yıllı; trafo, switchgear ve türbin teslim süreleri para dökerek kısalmıyor. Bu, ekipman ve saha üretimi satanlara alışılmadık bir görünürlük veriyor. Görünürlük şimdiden nakde dönüşüyor: GE Vernova’nın 63 GW’lık teslim edilmemiş slot rezervasyonu, üreticinin tek bir türbin teslim etmeden para alması demek. Köprü üretiminde de kıtlık marja geçmiş durumda: sahaya 55-90 günde kurulan yakıt hücresi, satıcısına %33,4’lük brüt marj bırakıyor. Ofgem’in peşin taahhüt bedeli bu tarafta engel değil filtre: spekülatif başvuru kuyruktan düşerse bekleyen gerçek projelerin bağlantı tarihi öne gelir. Elektriği önceden bağlamış hyperscaler ise capex’i gelire çevirmeye devam ediyor: Microsoft Cloud geliri çeyrekte %27 artışla 59,3 milyar dolara ulaştı, Azure %43 büyüyüp yıllık 100 milyar doları ilk kez aştı.

Ayı. Kuyruktaki 73 GW’lık veri merkezi talebinin ne kadarı gerçek? Peşin bedel önerisi tam da bunu test ediyor; cevap “az” çıkarsa bugünün ekipman siparişlerinin bir kısmı var olmayan talebin üstüne yazılmış demektir — slot rezervasyonu sipariş değil, iptal edilebilir. Finansman tarafı kırılgan: Nscale, Anthropic anlaşmasının finansmanını henüz kapatmadı; CoreWeave geçen hafta borçlanma planları endişesiyle yaklaşık %25 düştü. Microsoft cephesinde muhasebe izlenmeli: veri merkezi ve ofis binalarında faydalı ömür varsayımı 15 yıldan 25 yıla çıkarıldı; harcama değişmiyor, kâra yansıması yavaşlıyor. Hisse 349,20-553,72 dolarlık 52 hafta bandının tepesine yakın duruyor; 22,3’lük ileriye dönük F/K, elektrik darboğazına rağmen capex’in gelire dönmeye devam edeceğini varsayıyor.

Sonuç: İzlenecek soru

Loughton’da arsa da izin de 90 MW’lık sözleşme de yerinde; eksik tek girdi elektron. İzlenecek soru: bu, köprü üretimle 2027-2028’de kapatılabilecek bir inşaat gecikmesi mi, yoksa şebeke takviyesinin 48-60 aylık donanım kuyruğuyla 2030’lara uzanan ve parayla kısalmayan yapısal bir kıtlık mı? Üç değişken: 28 Ekim’de Microsoft’un capex bileşimi ve kiralama karışımı; taahhüt bedeli kararının ardından kuyruktan düşen GW; GE Vernova’nın yıl sonu için koyduğu 125 GW hedefinin tutup tutmadığı.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Tüm rakamlar yayın tarihindeki kaynaklara dayanır ve hızla değişebilir; fiyat/piyasa değeri günlük teyit gerektirir. Karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.

Bu yazıyı YouTube'da video olarak da izleyebilirsiniz; tüm videolar kanalımızda.

Bu makale yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Yasal uyarı