İçeriğe atla
Yatırım Yapanlar
Üye ol
$NVDAanaliz2026-10-27

100 Milimetreden 8 Milimetreye: NVIDIA Işığı GPU'nun Yanına Çekiyor

Bu yazının videosunu izleYouTube · 7:34 · okumak yerine izleyin

13 Ekim’de San Francisco’daki SEMICON West’te NVIDIA adına konuşan baş araştırmacı Nikola Nedovic sahneye bir ürün değil, bir prototip getirdi. Aradaki farkı tek bir ölçü anlatıyordu: optik bileşenlerin yerleşim uzunluğu. Bu uzunluk organik paket substratı üzerinde 100 milimetreyi buluyor, yeni tasarımda silikon interposer üzerinde ise 8 milimetreye iniyor. Tekniğin adı Optics-on-Interposer (OOI, interposer üzerinde optik). Görünüşte bir araştırma sunumu. Gerçekteyse ışığı switch paketinden alıp GPU’nun hemen yanına, HBM belleğin oturduğu silikon interposer’a taşıma denemesi.

Ne oldu?

Sunum iki sonucu yan yana koydu. Birincisi OOI: optical engine (elektrik sinyalini ışığa, ışığı elektriğe çeviren devre bloğu), bugün oturduğu organik substrattan kalkıp işlem çiplerini taşıyan silikon interposer’a yerleşiyor ve elektrik sinyali organik substrattan hiç geçmiyor. İkincisi yoğun dalga boyu bölmeli çoğullama (DWDM): her biri 32 Gb/s taşıyan 8 dalga boyu tek fiberde birleşiyor ve fiber başına 256 Gb/s ediyor. İkisi de araştırma aşamasında, ticarileşme takvimi açıklanmadı. Nedovic durumu şöyle özetledi: “Gelecek ürünler için teknolojiler önerip değerlendiriyoruz; bir yandan da ticarileşmeyi engelleyen zorlukları ele alıyoruz.” Fikir yeni değil: aynı ekip Şubat 2023’te Beyond CPO adlı makalesinde optiği interposer’a taşımayı önermişti. Yeni olan, önerinin prototipe dönüşmesi.

14 Ekim’de ön paneldeki tak-çıkar (pluggable) modülü, 2 Ekim’de belleğe uzanan optik köprüyü yazdık. OOI ikisinden de farklı bir yerde duruyor: ışığı doğrudan işlem çipiyle aynı silikon interposer’dan çıkarıyor.

OOI nedir? Işığın üç durağı

Bir GPU’dan çıkan bit üç farklı yerde ışığa dönüşebilir.

Ön panel. Sinyal, PCB üzerindeki bakır trace’lerden geçerek ön paneldeki tak-çıkar transceiver’a gider. Trace uzadıkça ve hız arttıkça sinyal zayıflar. Bunu telafi etmek için SerDes (veriyi yüksek hızlı seri akışa çeviren devre) equalizer ve DSP ile desteklenir. Her ek devre, ek güç tüketimi demektir.

Switch paketi (CPO). Co-packaged optics’te optical engine, switch çipiyle aynı organik substrata taşınır ve PCB üzerindeki uzun bakır trace ortadan kalkar. NVIDIA’nın bugün sattığı fotonik switch’ler bu duraktadır.

Interposer (OOI). Optical engine, GPU ile HBM’in oturduğu silikon interposer’a çıkar. Interposer’daki bağlantı yoğunluğu organik substrattakinden çok yüksektir. Bu sayede az sayıda lane’i çok yüksek hızda çalıştırmak yerine çok sayıda lane’i düşük hızda çalıştırmak mümkün olur: yavaş ve geniş bir arayüz. DWDM’nin 32 Gb/s’lik dalga boyları bu mantığın optik karşılığıdır.

Burada ölçü, bit başına enerjidir. TSMC optik yol haritasını bu birimle çiziyor: geleneksel bakır paketlemede 30 pJ/bit’in üzerinde olan enerji, substrat üzerindeki CPO’da 5 pJ/bit’in altına, optik I/O interposer’a geçtiğinde ise 2 pJ/bit’in altına iniyor. Bant genişliği yoğunluğu da aynı yöne bakıyor. Çipin kenarı sınırlıdır; o kenardan ne kadar çok veri çıkarsa GPU o kadar az bekler.

Artıları: en kısa elektrik yolu, en düşük pJ/bit, kenar başına daha yüksek bant genişliği, daha basit SerDes.

Eksileri: Isı: optik devreler sıcaklığa duyarlıdır ve burada GPU’nun hemen yanında çalışır. Ekip 2023 makalesinde, bu ortamda sıcaklığı sabit tutan bir kontrol döngüsünün çalışabildiğini ayrıca göstermek zorunda kaldı. Servis: tak-çıkar modül arızalanınca çıkarılıp yenisi takılır; interposer’daki optical engine arızalanırsa sorun GPU paketinin kendisi olur. Lazer: bugünkü CPO’da lazer, dalga boyu kaymasını önlemek için kontrollü bir ortamda, ayrı bir modülde durur. GPU’nun yanı daha sıcak olduğundan OOI’de de lazerin paketin dışında kalması, ışığın ayrı bir kaynaktan fiberle getirilmesi gerekebilir. Üretim: yoğun entegrasyon fiber bağlantısını, denetimi ve sahada parça değiştirmeyi zorlaştırır.

Kısaca: OOI ürüne dönüşürse optik, HBM’in yolundan giderek işlemcinin komşusu olur. Para tarafında anlamı şu: switch’te tasarruf edilen watt müşterinin faturasına yansır, GPU paketine giren optical engine ise NVIDIA’nın maliyetine — son çeyreği %74,98 brüt marjla kapatan bir şirketin malzeme listesine (BOM) yeni bir kalem.

NVIDIA’nın optik yol haritasında OOI nerede?

Scale-out (rack’ler arası ağ) tarafında ışık zaten pakette. Quantum-X Photonics InfiniBand switch’i 800 Gb/s’lik 144 port sunuyor. Bu yıl seri üretime giren Spectrum-X Ethernet Photonics 200G SerDes üzerine kurulu; NVIDIA dört kat daha az lazer ve beş kat daha düşük güç tüketimi vaat ediyor. Silikon fotonik çipler TSMC’de, lazer çipleri Lumentum’da üretiliyor.

Scale-up (GPU’ları NVLink ile birbirine bağlayıp tek bir NVLink domain’i oluşturan bağlantı) tarafında bakır hâlâ önde. NVIDIA’nın networking kıdemli başkan yardımcısı Gilad Shainer bunu açıkça söylüyor: “Bakır, kullanabiliyorsanız en iyi bağlantıdır. Çok uygun maliyetli, çok ucuz ve sıfır güç tüketir.” Sorun erişim mesafesi: GPU başına 1,8 TB/s hızda bakır kablo, sinyali ancak çok kısa bir mesafede koruyabiliyor. Aynı bant genişliğini 72 GPU’luk NVL72 rack’inde optikle vermek, her Blackwell GPU için 18 adet 800 Gbps tak-çıkar modül ve rack genelinde 20.000 watt ek güç gerektirecekti. Bu yüzden büyüme çoklu rack’e kayıyor: Vera Rubin NVL576 ve Rosa Feynman NVL1152, NVLink domain’ini fotonikle kendi neslinin tek rack’ine göre sekiz katına çıkaracak şekilde tasarlanıyor. Vera Rubin’de sekiz NVL72 rack’i birleşiyor; rack içinde bakır, rack’ler arasında tak-çıkar modül kullanılacak ve GPU’lar değişmeyecek. Feynman’da rack başına GPU sayısı da arttığı için toplam 1.152’ye çıkıyor. 2028’de gelecek Feynman neslinde Kyber rack’inin scale-up için hem bakır hem CPO seçeneği sunması planlanıyor. Tedarikçilerin takvimi de buna uyuyor: scale-out geliri 2026’nın ikinci yarısında, scale-up hacmi 2027’de, müşteri kurulumları 2028’de.

OOI bu haritada henüz bir ürün değil. NVIDIA, Feynman’daki CPO’nun yalnızca NVLink switch’ine mi yoksa GPU paketine de mi gireceğini açıklamadı; OOI, ışığı GPU paketine taşıyabilecek adaylardan biri. Neden önemli olduğunu NVIDIA’nın kendi hesabı gösteriyor: gigawatt başına gelir fırsatı Hopper’da kabaca 18 milyar dolardan Blackwell’de 25 milyar dolara, Vera Rubin’de 40 milyar dolara çıktı.

Hisseye etkisi: beş mekanizma

1. Sistem başına içerik. NVLink domain’i tek rack’ten sekiz rack’e büyüdükçe rack’ler arası bağlantı da NVIDIA’nın sattığı sistemin parçası oluyor. Scale-up’ı rack’in dışına taşıyan şey optik. Bu içeriğin bugünkü karşılığı networking kalemi: networking geliri bir önceki çeyreğe göre %18 büyüdü, Spectrum-X Ethernet geliri ise bir yılda 2,6 katına çıktı.

2. Güç ve rack yoğunluğu. Bir veri merkezinin güç bütçesi sabittir; I/O’ya giden her watt hızlandırıcılardan eksilir. pJ/bit düştükçe aynı megawatt’a daha çok GPU sığar. Gigawatt başına gelir hesabıyla okunduğunda bu, aynı enerjiden NVIDIA’ya daha çok gelir demek.

3. Tedarik zinciri. NVIDIA, Mart’ta Lumentum ve Coherent’e ikişer milyar dolar, toplam 4 milyar dolar yatırım yaptı. Anlaşmalar, lazer bileşenleri için alım taahhüdü de içeriyor. OOI’de optical engine, GPU ile aynı interposer’ı paylaşacağı için TSMC’nin ileri paketleme kapasitesine bağımlılık artar.

4. Verim ve servis. GPU, HBM ve optical engine’i aynı silikon interposer’da birleştirmek, tek bir kusurlu parçanın bütün paketi riske atması demek. Bu maliyet ya marja ya da müşteriye yansır. Şirket üçüncü çeyrek için %74 brüt marj öngörüyor; OOI ürüne dönüşürse paket içi optiğin verim kaybı bu düzeydeki bir marja baskı olarak yansıyabilir.

5. Zamanlama. OOI’nin bugünkü rakamlarda payı yok; hisseyi bugün ana iş taşıyor. Son çeyrek geliri 96,2 milyar dolar oldu, şirket üçüncü çeyrek için 108 milyar dolar öngörüyor. 5,09 trilyon dolarlık piyasa değeri, beklenen kazancın 13,3 katına denk geliyor (ileriye dönük F/K). Bu çarpan, piyasanın büyük ölçüde yakın dönem kazancını fiyatladığını, 2028 sonrasına kalan OOI gibi seçeneklere ayrıca prim ödemediğini düşündürüyor. 17 Kasım’daki çeyrek açıklamasının OOI’ye dair bir rakam getirmesi beklenmiyor; networking geliri de NVLink’i, elektriksel switch’leri ve NIC’leri kapsadığı ve CPO payını ayrı göstermediği için ancak dolaylı bir ipucu verebilir.

Diğer AI şirketleri: kim güçlenir, kim risk taşır?

TSMC (TSM) — kapının bekçisi. NVIDIA’nın silikon fotonik çiplerini üretiyor ve optik I/O’nun interposer’a geçişini kendi yol haritasına yazmış durumda. Optik interposer’a çıktıkça ileri paketlemenin değeri artıyor.

Broadcom (AVGO) — CPO’nun kıdemlisi. 102,4 Tbps’lik Tomahawk 6’nın CPO sürümü, şirketin Tomahawk 4 ve 5’in CPO sürümlerinden gelen deneyimi üzerine kurulu. Hyperscaler’lara özel XPU tasarladığı için benzer bir entegrasyonu müşterileri adına yapabilir. Ancak GPU’yu, switch’i ve paketi tek elden tasarlayan NVIDIA zamanlamada önde. Bu önceliği kalıcı kılabilecek iki dayanağı var: Lumentum ve Coherent anlaşmalarıyla güvenceye aldığı lazer tedariki ve scale-up ağını NVLink ile kendi rack sistemlerinin içinde satması.

Marvell (MRVL) — iki tarafa da oynayan. Şubat’ta Celestial AI’ı satın aldı ve Photonic Fabric teknolojisinden 2029 mali yılının son çeyreğinde yıllık ~1 milyar dolarlık gelir hızı hedefliyor. Aynı anda NVIDIA ile yaptığı 2 milyar dolarlık anlaşmayla NVLink Fusion’ı özel XPU’lara taşıyor ve optik I/O geliştiriyor.

Lumentum (LITE) ve Coherent (COHR) — ışığın kaynağı. NVIDIA’nın yatırımı ve alım taahhüdü konumlarını güçlendiriyor. Risk tarafında, dört kat daha az lazer hedefi port başına daha az lazer satılması anlamına geliyor.

Hyperscaler’ların kendi çipleri — başka bir yol. Google’ın Ironwood TPU’su kısa mesafede yüksek hızlı bakıra, rack’ler arasında ise Apollo optical circuit switch (OCS) ağına dayanıyor. Fotonik ve paketlemeyi Broadcom, Marvell ve TSMC’den alan hyperscaler’ların paket içi optiğe ne hızla geçeceği, tedarikçilerinin hızına bağlı.

Boğa ve Ayı

Boğa: OOI, HBM’in izlediği yolu izlerse ışık birkaç nesil içinde GPU paketinin standart bir parçası olur. GPU’yu, switch’i ve paketi birlikte tasarlayan NVIDIA bu parçayı da kendi sistemine katar ve sistem başına içerik rack’in ötesine uzanır. Bit başına enerjideki her düşüş aynı gigawatt’a daha çok GPU sığdırır; lazer tedariki için Lumentum ve Coherent anlaşmaları da şimdiden imzalandı.

Ayı: OOI bugün bir prototip ve ticarileşme takvimi yok; NVIDIA’nın kendi networking yöneticisi de kullanılabildiği yerde bakırı en iyi bağlantı sayıyor. Isı, servis ve verim riski doğrudan NVIDIA’nın paketine ve marjına yazılır: interposer’daki bir optical engine arızası bütün GPU paketini etkiler. Broadcom ve Marvell benzer bir entegrasyonu hyperscaler’ların özel XPU’larına taşıyabilir. Değerleme de OOI’den çok yakın dönem kazancını yansıtıyor gibi görünüyor.

Özet: kim nasıl etkilenir

  • NVIDIA: OOI bugün bir gelir kalemi değil, bir seçenek. Gerçekleşirse sistem başına içeriği artırır, ama ısı, servis ve verim riskini de kendi marjına taşır.
  • TSMC: Optik interposer’a çıktıkça ileri paketleme kapasitesi daha da kritik hâle gelir.
  • Lumentum ve Coherent: Lazer stratejik kalır. Asıl soru, port başına lazer sayısı düşerken lazer başına değerin artıp artmayacağı.
  • Broadcom ve Marvell: CPO’da güçlüler ve özel XPU müşterileri üzerinden benzer bir entegrasyona erişebilirler. Tek elden tasarlayan NVIDIA ise zamanlamada önde; lazer tedarik anlaşmaları ve NVLink’in rack sistemleri içinde satılması bu önceliği destekliyor.
  • Hyperscaler çipleri: Paket içi optiğe geçişleri, fotonik ve paketlemeyi aldıkları Broadcom, Marvell ve TSMC’nin hızına bağlı.

İzlenecek soru: OOI, HBM gibi birkaç nesil içinde standart bir paket bileşenine mi dönüşecek, yoksa ısı ve servis maliyeti yüzünden CPO’nun gerisinde kalan bir laboratuvar fikri olarak mı kalacak? Bunu üç değişken belirleyecek: Feynman ile NVLink’te CPO’nun bakırın yerini ne ölçüde aldığı, TSMC’nin interposer seviyesinde optik I/O için bir üretim takvimi verip vermediği ve NVIDIA’nın OOI’yi bir ürün yol haritasına yazıp yazmadığı.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Tüm rakamlar yayın tarihindeki kaynaklara dayanır ve hızla değişebilir; fiyat/piyasa değeri günlük teyit gerektirir. Karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.

Bu yazıyı YouTube'da video olarak da izleyebilirsiniz; tüm videolar kanalımızda.

Bu makale yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Yasal uyarı