İçeriğe atla
Yatırım Yapanlar
Üye ol
$MSFTbilanço sonucu2026-10-30

Microsoft Hedeflediğinden 5 Milyar Dolar Az Harcadı, Azure Yine de %48 Büyüdü

Bu yazının videosunu izleYouTube · 7:46 · okumak yerine izleyin

29 Ekim’de Alphabet hissesi %12 düşerken, bir gün önce çeyrek sonuçlarını açıklayan Microsoft normal seansı yalnızca %0,16 eksiyle kapattı. Sakin görünen tablonun altında alışılmadık bir denklem var: Microsoft temmuz-eylül çeyreğinde kendi tahmininden yaklaşık 5 milyar dolar az yatırım yaptı. Bunun sebebi tasarruf değildi; kiraladığı GPU kapasitesi zamanında teslim edilmedi. Azure yine de %48 büyüdü. Eksik megawatt’ı yeni bir bina kapatmadı; açığı mevcut filodan sıkılan verim ve beklentinin üstünde gelen token fiyatları kapattı.

Ne oldu?

Mali 2027’nin ilk çeyreğinde gelir 92,3 milyar dolar, hisse başına kâr (EPS) 4,89 dolar geldi. Konsensüs EPS’te 4,82 dolar bekliyordu; fark %1,5, gelirde ise −%0,2. İkisi de konsensüs havuzlarının ölçüm payı içinde: manşet beklentiye paralel geldi ve hikâye alt kalemlere kaydı. Azure 33,2 milyar dolarlık gelirle %48 büyüdü ve analistlerin büyüme beklentisini yaklaşık 3 puan geçti. Sözleşmesi imzalanmış ama henüz gelire dönmemiş işi gösteren ticari RPO %73 artışla 677 milyar dolara çıktı.

Harcama tarafı ters yönde sürpriz yaptı. Finansal kiralamalar dahil yatırım harcaması 45,2 milyar dolarda kaldı; şirketin kendi tahmini 50 milyar doların üzerindeydi. CFO Amy Hood farkı, GPU-as-a-Service (kiralık GPU hizmeti) sözleşmeleriyle üçüncü taraflardan gelmesi beklenen kapasitenin gecikmesine bağladı ve takvim yılı harcama tahminini 175 milyar dolardan yaklaşık 170 milyar dolara çekti. Hisse ilk tepkide seans sonrasında yaklaşık %3 yükseldi, ertesi gün bu kazancı geri verdi ve 30 Ekim açılış öncesinde %0,4 geride işlem görüyor.

Dört çeyreklik seri: fark daralıyor, marj aşınıyor

Tek çeyreğe bakmak yanıltır. Önceki üç çeyrekte EPS beklentiyi sırasıyla %2,6, %3,1 ve %9,5 aşmıştı; fark önce genişledi, bu çeyrekte ise %1,5’le serinin en düşüğüne indi. Gelir aynı dönemde 77,7 milyar dolardan 92,3 milyar dolara çıktı, ama büyümenin maliyeti artıyor. Brüt marj Eylül 2025 çeyreğindeki %69,05’ten her çeyrek biraz daha inerek Haziran 2026’da %67,2’ye geriledi; eylülde %68’e toparlansa da bir yıl önceki seviyenin altında kaldı. Gelirin giderek daha büyük kısmı, lisans satışından çok daha sermaye yoğun olan Azure altyapısından geliyor. Faaliyet marjı ise ters yönde ilerledi: Eylül 2025 çeyreğinde 77,7 milyar dolarlık gelirin 38,0 milyar doları faaliyet kârına dönmüş, marj %48,9’da kalmıştı; bir yıl sonra eylülde %50’ye çıktı. Brüt marjdaki aşınma faaliyet satırına inmedi, çünkü faaliyet giderlerinin gelire oranı daha hızlı düştü.

Tez sınavı: iki koşul, iki puan

Birinci koşul: maliyet satırı Azure’u gölgeler mi? Ölçülemedi. Azure kur etkisi hariç %45’i aşıp yönetim yatırım tahminini yükseltse ve marj rehberini düşürseydi, hisseyi belirleyen kalem maliyet olacaktı. Azure raporlanan bazda %48 büyüdü; şirket bu çeyrek için kur etkisi hariç Azure oranı vermedi. Kur aynı çeyrekte Microsoft Cloud büyümesini aşağı çekti (raporlanan %30, kur etkisi hariç %31); bu yüzden Azure’un kur etkisi hariç de eşiğin üstünde kaldığı söylenebilir. Yatırım ayağı da net değil. Takvim yılı tahminindeki 175 milyar dolardan yaklaşık 170 milyar dolara iniş, ilk çeyrekte harcanmayan yaklaşık 5 milyar doların mekanik karşılığı; rehber indirimi değil. Koşulun ölçtüğü ekim-aralık rehberi 50 milyar doların üzerinde, yani ilk çeyreğin 45,2 milyar dolarının üstünde; Hood mali yılın ikinci yarısında da hızlanma bekliyor. Harcama temposu yukarı yönlü, ama bunun bir rehber yükseltmesi sayılıp sayılmayacağı bu veriyle ölçülemiyor. Marj ayağı ölçülemedi: Hood ekim-aralıkta faaliyet marjının yıllık bazda hafif düşmesini bekliyor, ama yıllık düşüş beklentisi rehberin indirildiği anlamına gelmiyor. Geçen yılın aynı çeyreğinde 81,3 milyar dolarlık gelirin 38,3 milyar doları faaliyet kârına dönmüştü; bu çıta eylüldeki %50’nin belirgin altında. Tez ayakta, ama maliyet satırı artık en az Azure kadar belirleyici.

İkinci koşul: kapasite kısıtı ikinci yarıya taşınır mı? Gerçekleşti; öngördüğü sonuç şimdilik rehberde görünmüyor. Şebeke bağlantısı geciken ikinci bir veri merkezi anlaşmasından çekilme ya da kısıtın mali yılın ikinci yarısına kayması, Azure hızlanmasının talep yerine kapasite yüzünden duracağını gösterecekti. İkinci bir çekilme yaşanmadı. Microsoft ekimde Essex’teki 50 MW’lık Nscale sahasından, şebeke bağlantısı 2030’lara kaldığı için çekilmişti ve kararın tek sahaya özgü olduğunu söyledi. Kısıt ise gerçekten ikinci yarıya taşındı: Hood, ekim-aralıkta beklenen bazı üçüncü taraf GPU kapasitesinin mali yılın ikinci yarısına kaydığını ve AI talebinin arzı aşmaya devam ettiğini söyledi. Koşulun öngördüğü sonuç ise şimdilik rehberde görünmüyor: Azure için ekim-aralıkta kur etkisi hariç %49-50 büyüme bekleniyor. Kısıt mali yılın ikinci yarısına kaydığı için Azure’un kapasite yüzünden durup durmadığı ancak o dönemin sonuçlarında görülecek. Kapasite gelmeden rehberdeki bu büyümenin mekanizması ayrıca açıklanmalı.

Megawatt gelmeyince: watt başına token

Veri merkezi kapasitesi şebekeden çekilebilen megawatt’la sınırlı. Çıktısı ise token, yani modelin ürettiği metin parçaları. Denklem basit: üretilen token, megawatt çarpı megawatt başına token. Megawatt sabitse tek kaldıraç ikinci çarpandır ve Microsoft onu iki katmanda büyütüyor.

Silikon. Çıkarım (inference) sırasında her yeni token için modelin ağırlıkları bellekten okunur. Bu yüzden darboğaz çoğu zaman işlem gücü değil, bellek bant genişliğidir. Maia 200 bu ilkeye göre kurulu. TSMC’nin 3nm sürecinde üretiliyor ve 750 W’lık TDP sınırında saniyede 7 TB bant genişlikli 216 GB HBM3e taşıyor. Ağırlıkları çipe yakın tutan bir on-die SRAM katmanı var ve çip 4 bit (FP4) hassasiyete göre tasarlanmış: daha az bitle temsil edilen ağırlık, aynı bant genişliğinden daha çok geçer. Nadella, Maia 200’ün Teams ve Copilot’taki AI yüklerinde watt başına 1,7 kata kadar daha fazla token ürettiğini söyledi. Multi-gigawatt dağıtımının 2027’de başlaması planlanan Maia 300, TSMC’nin N2P sürecine ve hızlandırıcı başına 18 TB/s HBM4 bant genişliğine geçiyor. Şirket, önde gelen GPU sistemlerine göre megawatt başına %40 daha fazla token vaat ediyor.

Filo. Nadella filoyu tek bir havuz olarak tarif ediyor ve bu havuzun olabildiğince verimli ve esnek (fungible) olmasını istiyor. Aynı GPU eğitim, çıkarım, Microsoft’un kendi ürünleri ve dış müşteriler arasında kaydırılabildiği ölçüde boşta beklemiyor. Boşta bekleyen GPU, elektriği bağlanmış ama token üretmeyen megawatt demek. Hood’a göre mühendislik ekipleri mevcut filoda ek kapasite yarattı, token fiyatları da beklentinin üstünde geldi. Nadella’nın neocloud’ları hedef aldığı düşünülen sözü de bu havuz mantığına dayanıyor. Kapasitesinin büyük kısmını dört kadar müşteriye satıp birkaç çeyrek büyüme göstermeyi kastederek “Bana kalırsa bu bir iş değil” dedi. Geniş müşteri tabanı, havuzun boş kalma riskini dağıtıyor.

Artısı ve bedeli. Kendi yükü için tasarlanan çip, o yükün kullanmadığı esnekliğe para ödemiyor: Maia 200, filodaki en yeni donanıma göre dolar başına %30 daha iyi performans sunuyor. Bedeli ise üç yerde ortaya çıkıyor. Birincisi kapsam: Maia çıkarım için tasarlandı. Büyük model eğitimi ve CUDA’ya, yani NVIDIA (NVDA) software stack’ine yazılmış müşteri yükleri GPU’ya bağlı kalıyor; Maia’nın SDK’sı henüz önizleme aşamasında. İkincisi takvim: Maia 300’ün dağıtımının 2027’de başlaması planlanıyor; ekim-aralıktaki kapasite açığına yetişmiyor. Üçüncüsü yoğunluk: Maia 300’ün 96 hızlandırıcılık rack’i 167 kW çekiyor. Megawatt başına %40 fazla token aynı şebeke payından daha çok çıktı vaat ediyor, ama bu çıktı gücü az sayıda rack’e yığarak geliyor. Bu yoğunluk havayla soğutulamaz; sıvı soğutma ve rack başına yüksek güç dağıtımı ister. Bu altyapıyla kurulmamış salonlar dönüştürülmeden Maia 300’ü barındıramıyor; yani verim kazancı yalnızca hazır salonlarda gerçekleşiyor ve megawatt sorununa salon dönüşümü takvimini ekliyor. Microsoft Cloud brüt marjı ilk çeyrekte yıllık bazda gerileyerek %66’ya indi ve ekim-aralık için yaklaşık %65 bekleniyor; verimlilik kazancı henüz marja yansımıyor, Azure’a kayan karışım ağır basıyor.

Kılavuzluk: somut ama tek varsayıma yaslı

Rehber dar ve takvimli: ekim-aralık için toplam gelirde 96,0-97,1 milyar dolar, Azure’da kur etkisi hariç %49-50, yatırımda 50 milyar doların üzeri. Azure için bir puanlık aralık vermesi, yönetimin kendi tahminine güvendiğini gösteriyor. Zayıf nokta varsayımda: Hood rehberin süren verimlilik kazancına dayandığını, üçüncü taraf teslimatlarının zamanlamasının ise harcama rakamlarında ciddi dalgalanma yaratacağını söyledi. İkinci yarıdaki hızlanmanın da ağırlıkla CPU, GPU ve pahalanan bellek ile depolamadan geleceğini ekledi. İlk çeyreğin tablosunu ise şöyle özetledi: “Yatırım harcamamızın kabaca dörtte üçü, başta CPU’lar ve GPU’lar olmak üzere kısa ömürlü varlıklara gitti; artan bellek ve depolama maliyetleri de buna dahil.” Kısa ömürlü varlık hızlı amortismanla gelir tablosuna yansır. Bellek pahalandıkça da aynı dolar daha az kapasite satın alır.

Boğa ve Ayı

Boğa: Azure, beklenen kapasitenin bir kısmı gelmeden %48 büyüdü. Demek ki büyüme yalnızca beton ve megawatt’a değil, filonun verimine ve token fiyatına da bağlı. 677 milyar dolarlık RPO talep tarafını destekliyor; Maia 2027’den itibaren Microsoft’un kendi ürünlerinde birim maliyeti düşürebilir. Ertelenen kapasite geldiğinde, verimi artan bir filonun üstüne eklenir.

Ayı: Harcanmayan para iptal edilmedi, ertelendi. İkinci yarıda hızlanacak harcama, kısa ömürlü varlıkların amortismanıyla marja yük bindirebilir; rehber zaten marjın yıllık bazda düşeceğini söylüyor. Serbest nakit akışı yıllık %27 düşüşle 18,6 milyar dolara indi. Verimlilik kazancının her çeyrek tekrarlanacağı belli değil. Kapasitenin bir bölümü de Microsoft’un denetleyemediği üçüncü taraf teslimatlarına bağlı.

Sonuç: İzlenecek soru

27 Ocak 2027’de açıklanması beklenen sonuçlarda iki şey birlikte izlenmeli: Azure, gecikmiş üçüncü taraf kapasitesi gelmeden %49-50 rehberini tutturabildi mi, ve Microsoft Cloud brüt marjı %65’te kalabildi mi? İkisi birlikte tutarsa verimlilik bir çeyrek daha sürmüş olur; kalıcılık için tek çeyrek yetmez. Rehberdeki %65 zaten bir düşüşü içeriyor; verimliliğin marja yansıdığını ancak bu çıtanın üstünde kalan bir marj gösterir. Azure tutar ama marj kayarsa, büyüme pahalanıyor demektir. İzlenecek soru: Bu çeyreğin %48’i mevcut filodan bir kerelik sıkılmış verimin ve beklentiyi aşan token fiyatının ürünü mü, yoksa Maia ile 2027’de kalıcı hale gelecek bir maliyet avantajının ilk işareti mi?

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Tüm rakamlar yayın tarihindeki kaynaklara dayanır ve hızla değişebilir; fiyat/piyasa değeri günlük teyit gerektirir. Karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.

Bu yazıyı YouTube'da video olarak da izleyebilirsiniz; tüm videolar kanalımızda.

Bu makale yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Yasal uyarı