Eylül PCE verisi Fed'i Aralık'ta yeni bir faiz artışına mı yaklaştırıyor?
Bu yazının videosunu izleYouTube · 6:18 · okumak yerine izleyinABD’de enflasyon Eylül’de yeniden hızlandı. Fed’in en yakından izlediği fiyat ölçüsü 29 Ekim 2026’da açıklandı ve beklentilerle aynı geldi. Sürpriz yoktu, ama rakamlar Fed’in işini de kolaylaştırmadı. Veri, Fed’in faizi sabit tuttuğu toplantının ertesi günü geldi ve Aralık’ta yeni bir faiz artışı beklentisini canlı tuttu. Bu yazıda verinin ne söylediğini, Fed’in önündeki seçenekleri ve bunun ABD hisselerine yatırım yapan Türk yatırımcı için ne anlama gelebileceğini anlatıyoruz.
Eylül verisi ne gösterdi
PCE (kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi), ABD’de tüketicilerin satın aldığı mal ve hizmetlerin fiyatını ölçer. Fed’in %2’lik enflasyon hedefi bu endeks üzerinden tanımlanır. Bu yüzden Fed için tüketici fiyat endeksinden (TÜFE) daha belirleyici bir göstergedir.
Eylül’de PCE fiyat endeksi aylık %0,5 arttı. Yıllık enflasyon Ağustos’taki %3,4’ten %3,6’ya çıktı. Gıda ve enerjiyi dışarıda bırakan core PCE (çekirdek PCE) aylık %0,3, yıllık %3,1 yükseldi. Çekirdek oran Ağustos’ta %3,0’dı. Rakamlar ekonomistlerin beklentileriyle aynıydı.
Manşet rakamın çekirdekten hızlı artmasında benzin ve enerji fiyatları öne çıkıyor. Fed Başkanı Kevin Warsh, enerji ve ilgili fiyatların son haftalarda yeniden yükseldiğini söyledi. Fed’in görevinin bu fiyat artışlarının diğer kalemlere yayılmasını önlemek ve enflasyon beklentilerini sabit tutmak olduğunu ekledi.
Tüketici tarafında dikkat çeken bir işaret daha var. Harcamalar Eylül’de %0,5 arttı, ama enflasyondan arındırıldığında yerinde saydı. Enflasyondan arındırılmış harcanabilir gelir aylık %0,3 azaldı. Tasarruf oranı Ağustos’taki %4’ten %3,8’e indi. Hane halkı harcamasını daha az tasarruf ederek sürdürüyor.
Aynı gün açıklanan büyüme verisi ise güçlüydü. ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yıllıklandırılmış %3,4 büyüdü.
Fed bu yıl yön değiştirdi
Fed, 16 Eylül 2026’da politika faizini çeyrek puan artırarak %3,75–%4 aralığına çıkardı. Bu, Temmuz 2023’ten bu yana ilk artıştı ve oy birliğiyle alındı. Fed o toplantıda petrol ve akaryakıt fiyatlarını yukarı iten Orta Doğu kaynaklı gelişmeleri enflasyon için başlıca risk olarak öne çıkarmıştı.
28 Ekim’deki toplantıda Fed faizi aynı aralıkta tuttu. Karar 10’a karşı 2 oyla çıktı. Karşı oy veren Lisa Cook ve Beth Hammack, faizin hemen çeyrek puan artırılmasını istedi. Fed karar metninde ekonominin güçlü bir hızla büyüdüğünü ve enflasyonun yüksek seyrettiğini yazdı. Bir sonraki adım için daha fazla veri toplayacağını belirtti.
Fed yetkililerinin Eylül’de yayımlanan tahminleri de sıkılaşmadan yana. 18 katılımcının 16’sı yıl bitmeden bir artış daha bekliyordu. Aynı tahminlerde 2026 sonu için manşet PCE enflasyonu %3,7, çekirdek PCE %3,4 olarak öngörülüyordu. Fed, %2 hedefine 2029’dan önce ulaşmayı beklemiyor. Enflasyon beş yılı aşkın süredir hedefin üzerinde.
Veri faiz yolunu nasıl etkiliyor
Eylül verisi Fed’in kendi tahminleriyle uyumlu. Manşet enflasyon yıl sonu öngörüsüne yaklaşıyor, çekirdek enflasyon ise yükseliş yönünde. Veride Fed’i rahatlatacak bir yavaşlama yok. Bu yüzden veri, beklemeyi seçen Fed üyelerine yeni bir gerekçe vermedi. Artış isteyen üyelerin gerekçesini de zayıflatmadı.
Piyasa bu tabloyu Aralık’ta bir artış olarak okuyor. PCE verisinin açıklandığı gün vadeli faiz piyasası, 8–9 Aralık toplantısında çeyrek puanlık artışa %84,6 olasılık veriyordu. Artış gelirse politika faizi %4–%4,25 aralığına çıkar. Bu olasılık sabit değil. Yeni verilerle hızla değişebilir.
Tahvil piyasası da aynı beklentiyi taşıyor. 10 yıllık ABD tahvil faizi Ekim’de %5,3’ün üzerine çıkmıştı. Beklentiye uygun gelen PCE verisinden sonra %5’in altına, yaklaşık %4,98’e geriledi. Sürpriz olmaması kısa süreli bir rahatlama sağladı. Ama faiz seviyesi yüksek kalmaya devam ediyor.
Türk yatırımcı için ne anlama geliyor
ABD hissesi tutan Türk yatırımcı bu gelişmeden üç kanaldan etkilenebilir.
Birincisi hisse değerlemesi. Faiz yükseldikçe şirketlerin gelecekte elde edeceği kârın bugünkü değeri düşer. Bu etki, değerinin büyük kısmı uzak yılların kazancına dayanan yüksek çarpanlı teknoloji ve büyüme hisselerinde daha belirgin olur. 10 yıllık tahvilin %5 civarında getiri sunması, hisselerin risksiz getiriyle rekabetini de zorlaştırır.
İkincisi dolar. Fed’in faiz artırması ya da artırma beklentisi genellikle doları diğer para birimleri karşısında destekler. ABD hisselerinin TL karşılığı, hisse fiyatının yanında kur hareketine de bağlıdır. Hisse fiyatı yerinde sayarken bile kurdaki değişim TL bazındaki getiriyi değiştirebilir.
Üçüncüsü iki merkez bankası arasındaki ayrışma. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) 22 Ekim’de politika faizini %37’den %36’ya indirdi. Fed artırma yönündeyken TCMB indirim yapıyor. İki ülke arasındaki faiz farkı daraldıkça carry trade (düşük faizli para biriminden borçlanıp yüksek faizli varlığa yatırım yapma) cazibesini kaybedebilir. Bu durum TL varlıklarına giren yabancı para üzerinde baskı yaratabilir ve Borsa İstanbul’u da etkileyebilir.
Dolar cinsinden nakit tutan yatırımcı için tablo farklı. ABD’de kısa vadeli faizlerin yüksek kalması, dolar cinsinden kısa vadeli tahvil ve para piyasası araçlarının getirisini yukarıda tutar.
Riskler ve karşı görüş
Aralık artışı kesin değil. Warsh, ileriye dönük faiz yönlendirmesinden (forward guidance) kaçınıyor ve kararları toplantı toplantı veriye bağlıyor. Enerji fiyatları düşerse manşet enflasyon hızla gerileyebilir. Fed’in karar metni ayrıca verimlilik artışının güçlü olduğunu yazıyor. Güçlü verimlilik, büyümenin fiyatlara aynı ölçüde yansımadan sürmesini sağlayabilir. Bu görüşteki üyeler beklemeyi savunabilir.
Tüketici tarafı da bir uyarı veriyor. Enflasyondan arındırılmış gelir düşüyor, tasarruf oranı geriliyor. Harcamalar yavaşlarsa enflasyon baskısı da azalabilir. Ama bu senaryo büyümenin yavaşlaması anlamına gelir ve şirket kârları için ayrı bir risk oluşturur.
Ters yönde de risk var. Eylül toplantısının tutanaklarında bazı Fed üyeleri kısa vadeli enflasyon beklentilerinin yüksek olduğuna dikkat çekti. Yüksek enflasyonun ücret ve fiyat belirleme kararlarına yansıyabileceği endişesini dile getirdi. Bu yayılma görülürse Fed daha fazla artış yapabilir. Eylül tahminlerinde 18 yetkilinin 8’i 2027’de de bir artış daha öngörüyordu. Yüksek enerji fiyatları aynı anda hem enflasyonu artırıp hem büyümeyi yavaşlatırsa Fed için seçim daha da zorlaşır.
İzlenecekler
- 6 Kasım: Ekim ayı istihdam raporu. Güçlü bir işgücü piyasası Aralık artışı beklentisini destekler.
- 10 Kasım: Ekim ayı tüketici enflasyonu (TÜFE). Enerji fiyatlarının etkisini ilk gösterecek veri.
- 25 Kasım: Ekim ayı PCE verisi. Fed’in Aralık toplantısından önceki son PCE okuması.
- 8–9 Aralık: Fed toplantısı. Faiz kararıyla birlikte yeni ekonomik tahminler de yayımlanacak.
- 10 Aralık: TCMB’nin yılın son faiz kararı. Fed kararının hemen ardından gelecek.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Tüm rakamlar yayın tarihindeki kaynaklara dayanır ve hızla değişebilir; fiyat/piyasa değeri günlük teyit gerektirir. Karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.
Bu yazıyı YouTube'da video olarak da izleyebilirsiniz; tüm videolar kanalımızda.
Bu makale yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Yasal uyarı