Robotaksi Korkusu Uber'in Rakamlarında Görünmeye Başladı mı?
Bu yazının videosunu izleYouTube · 3:48 · okumak yerine izleyinKısaca: Uber üçüncü çeyrek sonuçlarını 4 Kasım’da açıklıyor. Bu bilançoda kârdan önce bakılacak rakam, müşterilerin uygulamada harcadığı toplam para. Hisse robotaksi korkusuyla son bir yılın dibine yakın; bu rakam, korkunun bugünkü işlere yansıyıp yansımadığına dair ilk ipucunu verecek.
Brüt rezervasyon nedir?
Uber’de bir yolculuğa ya da yemek siparişine ödenen toplam tutara brüt rezervasyon (gross bookings) deniyor. Bu paranın çoğu sürücüye, kuryeye ve restorana gidiyor. Uber’in geliri ise aradan kendine kalan pay. Bu yılın ikinci çeyreğinde brüt rezervasyon 58 milyar dolardı, gelir 14,19 milyar dolar. Yani harcamanın kabaca dörtte biri Uber’e kalıyor. Bu yüzden gelirin büyümesi için önce toplam harcamanın büyümesi gerekiyor.
Neden önemli?
İşler büyüyor, hisse ise ters yöne gidiyor:
- Bu yılın ikinci çeyreğinde brüt rezervasyon, kur etkisi hariç yıllık %22 büyüdü.
- Hisse ise son bir yılın zirvesi olan 100,35 dolardan 66,71 dolara indi.
Piyasa bugünkü büyümeye değil, robotaksili bir geleceğe bakıyor. Korku şu: Sürücüsüz araçlar yolcuyu kendi uygulamalarına çekerse Uber aradan çıkabilir. Tesla, Austin’de sürücüsüz taksi hizmetini büyütüyor. Waymo’nun da Atlanta ve Austin’deki Uber ortaklığını 2028’de bitireceği bildiriliyor.
Uber’in cevabı farklı. Kendi sürücüsüz sürüş yazılımını geliştirmiyor, başka şirketlerin araçlarını kendi uygulamasında sunuyor. Kısacası robotaksi şirketlerini rakip değil ortak yapmaya çalışıyor. Bu ortaklıklar için sürücüsüz araçlara yatırım da yapıyor; robotaksi harcamaları buradan geliyor.
Bir de Delivery Hero var. Uber Temmuz’da Alman yemek siparişi şirketi Delivery Hero’yu satın almak için anlaştı. Bedelin büyük ölçüde kasadaki nakit ve borçla ödenmesi planlanıyor.
Bilançoda bakılacak üç şey
- Brüt rezervasyon, şirketin verdiği aralığın neresinde? Uber’in kendi tahmini 58,25 ile 60,25 milyar dolar arası. Üst uca yakınsa talep, robotaksi haberlerine rağmen güçlü demektir. Alt ucun altındaysa büyüme yavaşlıyor demektir; robotaksi korkusu da güç kazanır.
- Kâr, şirketin tahmin aralığında mı? Şirket, düzeltilmiş faiz, vergi ve amortisman öncesi kârın (FAVÖK) 2,86 ile 2,96 milyar dolar arasında olmasını bekliyor. Üstündeyse yeni yatırımlara rağmen kâr büyüyor demektir. Altındaysa robotaksi harcamaları kârı yemeye başlamış olabilir.
- Robotaksili şehir sayısı hedefe yaklaşıyor mu? Uber Ağustos’ta sürücüsüz araçla yedi şehirde hizmet veriyordu, yıl sonu hedefi 15 şehir. Hedefe yaklaşıyorsa robotaksi şirketleri Uber’i bir satış kanalı olarak görüyor demektir. Gerideyse ortakların kendi yoluna gitme riski büyür.
Geçmiş çeyrekler ne söylüyor?
Uber son dört çeyreğin ikisinde hisse başına kâr beklentisini aştı, ikisinde altında kaldı. Bu yılın ilk çeyreğinde kâr beklentinin %81,3 altında kaldı. Ama aynı çeyrekte faaliyet kârı 1,92 milyar dolardı. Demek ki iniş çıkışın kaynağı büyük ölçüde asıl iş değil. Uber’in elindeki başka şirket hisselerinin değer değişimi gibi iş dışı kalemler kârı oynatıyor. Örneğin bu yılın ikinci çeyreğinde bu hisseler kâra vergi öncesi 1,6 milyar dolar ekledi. Asıl iş ise düzenli büyüyor. Faaliyet kârı bir yılda 1,45 milyar dolardan 1,89 milyar dolara çıktı. Gelir de yıllık %12,2 arttı. Tek bir kâr rakamına bakıp karar vermek bu yüzden yanıltıcı olabilir.
Boğa ve Ayı
Boğa (iyi giderse): Rezervasyon tahminin üst ucuna yakın gelir, robotaksili şehir sayısı artar. Piyasa, Uber’i robotaksilerin rakibi değil vitrini olarak görmeye başlar.
Ayı (kötü giderse): Büyüme yavaşlar, robotaksi harcamaları kârı sıkıştırır. Ortaklar kendi uygulamalarına çekilirse Uber, yolcuyla kurduğu doğrudan bağı kaybeder.
İzlenecek soru
Uber, robotaksileri kendi uygulamasında toplayan bir vitrin mi olacak, yoksa yolcusunu onlara kaptıran bir aracı mı?
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Tüm rakamlar yayın tarihindeki kaynaklara dayanır ve hızla değişebilir; fiyat/piyasa değeri günlük teyit gerektirir. Karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.
Bu yazıyı YouTube'da video olarak da izleyebilirsiniz; tüm videolar kanalımızda.
Bu makale yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Yasal uyarı