İçeriğe atla
Yatırım Yapanlar
Üye ol
$JOBYbilanço sonucu2026-11-04

FAA Pilotlarının Joby Uçağıyla Eğitimi 2027'nin İlk Yarısına Kaldı

Bu yazının videosunu izleYouTube · 7:42 · okumak yerine izleyin

Ekim’in son günlerinde Joby’nin elektrikli hava taksisi Saint Petersburg’dan dikey kalktı, Tampa Körfezi’ni geçti ve karşı kıyıya dikey indi. Rota bilinçli seçilmişti: 1914’te dünyanın ilk tarifeli ticari uçuşu aynı körfezi geçmişti, 112 yıl önce. Kabinde yalnızca pilot vardı. 4 Kasım’da Joby Aviation üçüncü çeyrek sonuçlarını açıkladığında gelir beklentiyi %37,7 aştı. Ama asıl haber bir rakam değil, bir tarihin yokluğu: şirketin Ağustos’ta tekrarladığı, ilk yolcuyu 2026’da taşıma hedefi Kasım açıklamasında yer almıyor.

Ne oldu?

Üçüncü çeyrek geliri 55,1 milyon dolar oldu; beklenti 40,0 milyon dolardı ve gelir bir yılda %144 büyüdü. Hisse başı zarar −0,22 dolarla −0,25 dolarlık beklentiden %12,5 küçük kaldı. Hisse 4 Kasım normal seansını %4,12 yükselişle kapattı; sonuçlara tepki seans sonrasında geldi ve fiyat %3,37 daha yükseldi. Önceki kapanıştan son fiyata toplam hareket %7,63.

Büyük bir gelir sürprizine ölçülü bir tepki. Hisse sonuçlardan önce normal seansta zaten yükselmişti; beklentinin bir kısmı önceden fiyatlanmış olabilir. Bir başka olası neden, sürprizin kaynağının tezin kendisi olmaması. Şirket 32,5 milyon dolarlık yıllık gelir artışını öncelikle Blade’e, yani Joby’nin helikopter ağırlıklı yolcu işine bağlıyor: Blade çeyrekte 44.000’i aşan yolcuyla tarihinin en çok yolcu taşıdığı çeyreği yaşadı, New York havalimanı hattında yolcu sayısı yıllık %61 arttı. Hisse başı zarardaki iyi sürprizi faaliyete yazmak da zor: faaliyet zararı 278,1 milyon dolar, net zarar 211,8 milyon dolar; net zararı küçülten, 66,5 milyon dolarlık faaliyet dışı gelir.

Seri: gelir büyüyor, zarar da

Tek çeyrek yanıltır. Son beş çeyrekte gelir sırasıyla 22,6, 30,8, 24,2, 38,6 ve 55,1 milyon dolar oldu: dalgalı ama yukarı. Faaliyet zararı ise serideki her çeyrekte bir öncekinden büyük; bir yıl önce 181,7 milyon dolardı, bu çeyrek 278,1 milyon dolar. Brüt marj bir yıl önce %55,44’tü; sonraki üç çeyrekte %37,55, %22,45 ve %26,76 oldu. Bu çeyrekte gelir maliyeti de bir yılda 28,9 milyon dolar arttı ve brüt kâr yalnızca 3,6 milyon dolar büyüdü. Gelir büyürken her dolar gelirden kalan pay bir yıl öncesinin altında kalıyor. Bugünkü gelir hattı büyüyor ama eVTOL programının maliyetini taşımıyor.

Üç koşul, üç puan

Joby tezini çürütecek üç somut koşul var; sonuçlar her birine bir cevap veriyor.

1. TIA uçuş testleri — gerçekleşmeye çok yakın. TIA (Type Inspection Authorization), FAA’nın kendi test pilotlarının, onaylı tasarıma birebir uygun (conforming) uçağı uçurarak sertifika planını kapattığı son aşama. Yıl sonuna kadar bu uçuşlarda kayda değer ilerleme olmaması tezi çürütür. Kâğıt üzerinde çeyrek verimli geçti: gövde, pervane göbekleri, kuyruk, ruddervator’lar (V kuyrukta hem yön hem irtifa dümeni işini gören hareketli yüzeyler) ve tilt aktüatörleri (pervaneleri dikey kalkıştan ileri uçuşa çeviren mekanizma) FAA sertifikasyonuna sayılan (for credit) testlerden geçti; FAA iniş takımı ve iç nasel test raporlarını onayladı. Ama bunlar bileşen düzeyinde kanıt: her parça kendi yükünü taşıdığını gösteriyor. TIA uçuşu ise bütün sistemi — askıda kalış (hover), pervanelerin döndüğü geçiş (transition) ve kanatla seyir — FAA pilotunun elinde sınıyor. Mart’ta şirket FAA pilotlarının Marina’daki tesise yıl içinde gelmesini bekliyordu; 4 Kasım’da FAA pilot eğitimi ve Joby’nin ilgili uçakla kendi uçuş testleri, yani TIA öncesi hazırlık, 2027’nin ilk yarısına yazıldı; FAA pilotlu TIA testlerinin başlaması da gelecek yıla planlanıyor. Yıl bitmediği için koşul henüz tetiklenmedi; ama şirketin kendi planı TIA uçuşlarını gelecek yıla koyuyor: koşul gerçekleşmeye çok yakın.

2. Dubai — yarısı gerçekleşmiş görünüyor, yarısı ölçülemedi. Koşul iki parçalı: ilk ticari yolcu uçuşunun yeni yıla kayması ve dört vertiport’tan ikincisinin hâlâ hizmete girmemesi. Altyapı takvimde: Ağustos’ta neredeyse bitmiş olan ikinci vertiport tamamlandı. Ama tamamlanmak hizmete girmek demek değil; Dubai’de ticari operasyon henüz başlamadığı için bu parça ölçülemedi. Yolcu tarafında ise açıklamada tarih yok; Dubai için verilen tek takvim, yıl bitmeden başlaması planlanan pilotlu operasyonel uçuş testleri. Bu, ilk ticari yolcu uçuşunun yeni yıla kaydığına işaret ediyor; şirket bunu açıkça söylemedi. ABD’deki kestirme yol da aynı kapıya bağlı: şirket, Beyaz Saray destekli eVTOL Entegrasyon Pilot Programı (eIPP) kapsamında FAA ile birlikte çalışarak yalnızca pilotlu uçuşlardan önce ücretsiz, ardından ücretli yolcu taşımaya geçmeyi sertifika ilerledikçe mümkün gördüğünü söylüyor. Teksas ve Florida uçuşları havalimanı ve hava sahası verisi topluyor; yolcuya giden yol yine FAA pilotlarından geçiyor.

3. Nakit — gerçekleşmedi. Koşul: üçüncü çeyrek nakit kullanımının, ikinci yarı için verilen 385–415 milyon dolarlık aralığın çeyrek başına düşen yaklaşık 200 milyon dolarlık payını belirgin aşması. Üçüncü çeyrekte nakit kullanımı 195 milyon dolarda kaldı ve ikinci yarı aralığı değişmedi. Kasa 2,2 milyar dolar; içinde yaklaşık 128 milyon dolarlık piyasaya hisse satışı (at-the-market) net geliri var, yani harcamanın bir kısmı yeni hisseyle karşılanıyor.

Üç hat, tek değerleme

Sonucu okumanın en kısa yolu Joby’yi üç ayrı gelir hattı olarak düşünmek.

Blade — bugünün geliri. Çeyreğin yıllık gelir artışı öncelikle bu işten geldi. Ama bir helikopter yolcu işi, yaklaşık 5,0 milyar dolarlık piyasa değerinin gerekçesi değil.

Savunma — yedek motor. Joby’nin Superpilot otonomi teknolojisiyle uçan J208, yani dönüştürülmüş bir Cessna Caravan, ABD’yi 3.199 mil boyunca sıfır devreden çıkmayla (disengagement) geçti: yerleşik güvenlik pilotu hiç kumanda girdisi yapmadı. Hava Kuvvetleri sözleşmeleri yaklaşık 37 milyon dolara çıktı. Resonant Sciences alımı henüz tamamlanmadı: kapanış düzenleyici onaylara bağlı ve 2027 başında bekleniyor; gerçekleşirse bu hattı ölçeklendirmesi planlanıyor; yaklaşık 500 milyon dolarlık bedelin 450 milyon doları nakit, 50 milyon doları hisse. Resonant radar izini küçülten (low-observability) yapı ve alt sistemler, RF sensörler ve elektronik karşı tedbir sistemleri yapıyor; anten ve radomları 20’den fazla ticari ve askerî gövdede qualify edilmiş. Mühendislik mantığı şu: otonomi yazılımı uçağın nereye gideceğine karar veriyor, RF tarafı neyi algılayacağını ve radarda nasıl görüneceğini belirliyor. Resonant son on iki ayda 100 milyon doları aşan gelir üretiyor ve bu gelir yaklaşık %40 büyüyor. Artısı: sertifikadan bağımsız, büyüyen bir gelir. Eksisi: alım tamamlanırsa kasadan yaklaşık 450 milyon dolar çıkması bekleniyor ve savunma geliri hava taksisi tezini kanıtlamıyor.

eVTOL — asıl değer, kapının arkasında. Hissenin primi bu hatta ve bu hattın takvimini artık FAA pilotlarının eğitimi belirliyor. Sürpriz birinci hattan geldi, değerleme üçüncü hatta bağlı; büyük sürprizin fiyata ölçülü yansımasının bir nedeni bu olabilir.

Kılavuzluk: para tarafı rakamlı, tez tarafı tarihsiz

Yıllık gelir kılavuzu 115–125 milyon dolardan 135–140 milyon dolara yükseldi. Somut görünüyor ama içinde bir soru var: dokuz ayda 118 milyon dolar gelir elde edildi, yani kılavuz dördüncü çeyreğe yalnızca 17–22 milyon dolar bırakıyor. Bu, geçen yılın aynı çeyreğindeki 30,8 milyon doların bile altında. Ya Blade’in mevsimselliği beklenenden sert ya da yönetim bilerek alçak bir çıta koyuyor. İkinci yarı nakit kullanımı aralığının 385–415 milyon dolarda sabit kalması da somut bir taahhüt. Tezin kendisinde ise tarih yok: tip sertifikası için takvim, ilk yolcu için yıl verilmedi. Elimizdeki en somut tarih, FAA pilot eğitimi ve TIA öncesi hazırlık uçuşları için verilen 2027’nin ilk yarısı.

Boğa ve ayı

Boğa: 2,2 milyar dolarlık kasa ve kılavuz içinde kalan nakit kullanımı, 2027 takvimini beklemeye zaman tanıyor. Bileşen testleri FAA onayıyla birikiyor ve 18. üretim uçağının iş emri açıldı. Kurucu ve CEO JoeBen Bevirt’in sözleriyle: “Yolcu testleri için ayrılan uçaklarımızın ilkine yakın zamanda güç verdik.” Resonant alımı onayları alıp kapanırsa, savunma tarafı sertifikadan bağımsız ve büyüyen bir gelir katmanı getirebilir.

Ayı: Faaliyet zararı her çeyrek büyürken takvim kayıyor; ilk yolcu için 2026 hedefi son açıklamada artık anılmıyor. Alım tamamlanırsa kasadan Resonant için yaklaşık 450 milyon dolar çıkması bekleniyor, harcamanın bir kısmı hisse satışıyla karşılanıyor ve yıllık gelir kılavuzu dördüncü çeyreğe üçüncü çeyreğin yarısından az gelir bırakıyor. Hisse 4 Kasım’ı 5,05 dolardan kapattı; 52 haftalık zirve 17,10 dolardı. Piyasa vaadi değil uçuşu fiyatlamaya geçmiş görünüyor.

Sonuç: İzlenecek soru

Bir sonraki çeyrekte izlenecek somut değişken FAA pilot eğitiminin başlangıç tarihi. Dördüncü çeyrek açıklamasında bu tarih kesinleşir ve kapsamlı TIA testi bir plan olarak değil bir durum olarak anılırsa, eIPP’de yolcu taşımanın önündeki şart karşılanmaya başlar. Yanında iki gösterge var: Bevirt’in yolcu test uçağıyla yapacağını söylediği ilk uçuş ve Dubai’deki pilotlu operasyonel testlerin yıl bitmeden başlayıp başlamadığı.

İzlenecek soru: Joby, FAA pilotlarını 2027’nin ilk yarısında kokpite oturtup ilk yolcu takvimini geri kazanabilecek mi, yoksa sertifika gelene kadar helikopter ve savunma gelirleriyle mi değerlenecek?

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Tüm rakamlar yayın tarihindeki kaynaklara dayanır ve hızla değişebilir; fiyat/piyasa değeri günlük teyit gerektirir. Karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.

Bu yazıyı YouTube'da video olarak da izleyebilirsiniz; tüm videolar kanalımızda.

Bu makale yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Yasal uyarı