Küresel düzen değişirse ABD hisseleri ne olur, asıl risk dolarda mı?
Bu yazının videosunu izleYouTube · 7:00 · okumak yerine izleyinSon iki yılda dünya ekonomisinde alışılmış dengeler değişti. Gümrük vergileri, ABD’nin İran’la savaşı, merkez bankalarının altına yönelmesi ve doların sert iniş çıkışları aynı soruyu gündeme getirdi: Dünya parasını ABD’den çeker mi? ABD hisselerinde dolarla birikim yapan Türk yatırımcı için bu soru doğrudan portföyüyle ilgili. Veriler şimdilik ABD hisselerinden bir kaçış göstermiyor. Değişim daha çok dolarda ve yabancı yatırımcının kur riskini yönetme biçiminde görülüyor.
Dünyada ne değişiyor?
İlk işaret dolardan geldi. Dolar endeksi (doları euro, yen ve sterlin gibi başlıca paralarla karşılaştıran ölçü) 2025’te %9,4 düştü. Bu, 2017’den beri en büyük yıllık düşüştü. Faiz indirimleri, ABD bütçesine dair kaygılar ve öngörülemeyen ticaret politikaları öne çıkan nedenlerdi. Aynı yıl euro dolar karşısında %13,5 değer kazandı.
Merkez bankalarının rezervlerinde de küçük ama dikkat çeken bir kayma var. Dünya döviz rezervlerinde doların payı 2026’nın ikinci çeyreğinde %56,70’e indi. İlk çeyrekte bu oran %57,18’di. Euro’nun payı aynı dönemde %20,60’a çıktı. Toplam döviz rezervi 13,22 trilyon dolar oldu.
Altın tarafında alım hızlandı. Merkez bankaları ve diğer resmi kurumlar 2026’nın üçüncü çeyreğinde net 321 ton altın aldı. Bu miktar bir yıl önceki aynı döneme kıyasla %42 fazla. Yılbaşından bu yana resmi alımlar 675 tona ulaştı. Altının ons fiyatı üçüncü çeyrekte ortalama 4262 dolar oldu.
2026 ise farklı bir tablo gösterdi. ABD’nin İran’la savaşı petrol fiyatlarını yükseltti. ABD’de yıllık enflasyon Ağustos’ta %3,4’e çıktı. Fed 16 Eylül 2026’da politika faizini çeyrek puan artırarak %3,75–4 aralığına taşıdı. Bu, 2023’ten beri ilk faiz artışıydı. Dolar endeksi de 2026’da 12 Ekim’e kadar %4,3 yükseldi. Yani büyük bir şok sırasında dolar yine değer kazandı.
Yabancı para ABD hisselerinden çıkıyor mu?
Veriler buna “hayır” diyor. Yabancıların elindeki ABD hisselerinin değeri Ağustos 2026 sonunda yaklaşık 25,16 trilyon dolardı. Yalnızca Ağustos ayında yabancı özel yatırımcılar net 131,9 milyar dolarlık ABD hissesi aldı. Yabancı resmi kurumların net hisse alımı 22 milyar dolar oldu. Hisse ve tahvil birlikte, yabancıların uzun vadeli ABD menkul kıymetlerine net alımı 300,7 milyar dolara ulaştı.
Bunun bir nedeni ABD piyasasının büyüklüğü. Gelişmiş ve gelişmekte olan 47 ülkeyi kapsayan dünya hisse endeksinin Eylül sonu itibarıyla %64,21’ini ABD şirketleri oluşturuyor. İkinci sıradaki Japonya’nın payı %5,20. Dünya genelinde yatırım yapan büyük fonların ABD’yi portföy dışında bırakması bu yüzden zor.
2025’teki dolar düşüşü sırasında “Amerika’yı sat” (Sell America) tartışması yaşandı. Ama yabancılar ABD hisselerini satmak yerine kur riskini koruma altına aldı. Buna hedge (kur riskinden korunma) deniyor. Yabancı hisse yöneticilerinin dolar riskini hedge etme oranı Ekim 2025 sonunda %24’tü. Bu oran Şubat ayından bu yana 4 puan artmıştı ama geçmişte %30’un üzerine çıkmıştı. Hedge, teknik olarak dolar satmak anlamına gelir. Bu nedenle yabancılar hisselerini tutsa bile dolar değer kaybedebilir.
ABD neden yabancı paraya bu kadar bağlı?
ABD’nin net uluslararası yatırım pozisyonu, yani yurt dışındaki varlıkları ile yabancılara olan yükümlülükleri arasındaki fark, Haziran 2026 sonunda eksi 22,42 trilyon dolardı. Yabancıların ABD’deki toplam varlıkları 69,39 trilyon dolara ulaştı. ABD’nin cari açığı (current account deficit, bir ülkenin dış dünyaya yaptığı ödemelerin gelirlerini aşan kısmı) ikinci çeyrekte 246 milyar dolara çıktı. Bu açık ekonominin büyüklüğünün %3’üne denk geliyor.
Bu tablo şunu gösteriyor: ABD her çeyrek dışarıdan para çekmek zorunda. Yabancı alımları yavaşlarsa denge iki yoldan kurulur. Ya dolar zayıflar ya da ABD varlıklarının fiyatı yeni alıcı bulana kadar düşer. Çoğu zaman ikisi birlikte görülür.
Bazı analistler doların rolünün değiştiğini düşünüyor. Bu görüşü savunanlar, merkez bankası rezervlerinde dolar azalırken devlet bankalarının, emeklilik fonlarının ve varlık fonlarının doları tutmaya devam ettiğini söylüyor. Bu yatırımcılar doları güvenlik için değil, getiri için tutuyor. Getiri beklentisi zayıflarsa bu para da daha hızlı yer değiştirebilir.
Türk yatırımcı için tablo farklı
Türk yatırımcının ABD hissesinden elde ettiği getiri iki parçadan oluşur. Birincisi hissenin dolar cinsinden getirisi, ikincisi dolar/TL’deki değişim.
2025 bu ayrımı net gösterdi. Dolar başlıca paralar karşısında %9,4 değer kaybetti. Aynı yıl S&P 500 endeksi %16,39 yükseldi. Dolar/TL ise yıl boyunca %21,49 arttı. Yani doların euro gibi paralar karşısındaki zayıflığı TL karşısında bir düşüş olarak görülmedi. Dolar/TL daha çok Türkiye’deki enflasyon ve para politikasına bağlı hareket ediyor.
Bu durum Türk yatırımcıyı Avrupalı ya da Japon yatırımcıdan ayırıyor. Onlar için zayıf dolar, ABD hisselerinden gelen getiriyi kendi paralarında azaltır. Bu yüzden kur riskini hedge ederler. Türk yatırımcı için ise dolarla tutulan varlık çoğu zaman zaten bir korunma aracı.
Yine de küresel dolar zayıflığının Türk yatırımcıya dokunduğu iki nokta var. Birincisi alım gücü. Dolar euro ve altın karşısında değer kaybederse dolarla tutulan birikim bu varlıklar karşısında geriler. İkincisi şirket kârları. Yurt dışında satış yapan ABD şirketlerinin gelirleri, dolar zayıfken dolara çevrildiğinde daha yüksek görünür. Güçlü dolar ise bu gelirleri ve şirketlerin ihracattaki rekabet gücünü azaltabilir. 2026’daki dolar toparlanması sürerse bazı çok uluslu şirketlerin açıkladığı kârlar bundan etkilenebilir.
Son nokta yoğunlaşma. Yalnızca ABD hissesi tutan bir portföy tek bir ülkeye ve tek bir para birimine bağlıdır. Küresel düzendeki değişim en çok bu tür portföylerin risk dağılımını ilgilendiriyor.
Riskler ve karşı görüş
Karşı görüş güçlü. Rezervlerde doların payı hâlâ %56,70. En yakın rakip euro %20,60’ta kalıyor. Dolar kadar derin ve likit bir alternatif henüz yok. Yabancılar 2026’da da ABD hissesi almaya devam etti. Savaş ve enflasyon şokunda dolar zayıflamadı, güçlendi.
Ama riskler de somut:
- Hedge oranı yükselebilir. Yabancı hisse yöneticileri hedge oranını geçmişteki %30’un üzerindeki seviyelere taşırsa, hisse satışı olmasa bile dolar üzerinde satış baskısı oluşabilir.
- Faiz ve enflasyon. Petrol kaynaklı enflasyon sürerse Fed faizi yüksek tutabilir. Yüksek faiz, hisse değerlemelerini (şirket fiyatlarının kârlarıyla kıyaslanan düzeyini) baskılar.
- Dış finansman ihtiyacı. 22,42 trilyon dolarlık net yükümlülük ve süren cari açık, ABD’yi yabancı yatırımcının iştahına duyarlı kılıyor. İştah azalırsa düzeltme kur ve fiyat üzerinden gelebilir.
- Savaş ve petrol. Savaşın seyri petrol fiyatını ve dolayısıyla enflasyon beklentilerini belirlemeye devam ediyor.
İzlenecekler
- 18 Kasım 2026: Eylül ayı yabancı sermaye akışı verisi. Yabancıların ABD hissesi alımını sürdürüp sürdürmediğini gösterecek.
- 18 Aralık 2026: Üçüncü çeyrek dış yatırım pozisyonu ve cari açık verisi.
- Rezerv ve altın verileri: Merkez bankalarının rezervlerinde doların payı ve altın alımlarının hızı.
- Dolar endeksi ve Fed: Doların yönü ve Fed’in yeni bir faiz artışına gidip gitmediği.
- ABD-İran savaşının seyri: Petrol fiyatı ve enflasyon beklentisi üzerinden faiz ve dolar görünümünü değiştirebilir.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Tüm rakamlar yayın tarihindeki kaynaklara dayanır ve hızla değişebilir; fiyat/piyasa değeri günlük teyit gerektirir. Karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.
Bu yazıyı YouTube'da video olarak da izleyebilirsiniz; tüm videolar kanalımızda.
Bu makale yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Yasal uyarı