İçeriğe atla
Yatırım Yapanlar
Üye ol
Piyasa gündemimakro2026-11-06

Kongre Demokratlara geçti, borsa iki günde iki yöne gitti; portföy için ne değişir?

Bu yazının videosunu izleYouTube · 7:24 · okumak yerine izleyin

3 Kasım 2026’daki ABD ara seçiminde (midterm) Demokratlar hem Temsilciler Meclisi’nde hem Senato’da çoğunluğu aldı. Başkan Donald Trump görevde kalıyor. Ancak yasa yapma ve bütçe yetkisi Ocak 2027’den itibaren karşı partinin elinde olacak. Borsa bu sonuca önce güçlü bir yükselişle, ertesi gün sert bir düşüşle tepki verdi. Bu yazıda sonucun sektörleri nasıl etkileyebileceğini ve ABD hissesi tutan bir yatırımcının nelere bakabileceğini anlatıyoruz.

Seçim gecesinden iki farklı borsa günü

Seçimden önce Senato’da Cumhuriyetçiler 53’e 47 çoğunluktaydı. Demokratlar 7 sandalyeyi Cumhuriyetçilerden aldı. Bunlar arasında Teksas, Ohio, Kuzey Karolina ve Maine var. Projeksiyonlar Demokratları Senato’da en az 54 sandalyeye taşıyor. Alaska ve Mississippi yarışları henüz sonuçlanmadı. Temsilciler Meclisi’nde 43 seçim bölgesi Demokratlara geçti, bazı yarışlarda sayım sürüyor.

Seçimden sonraki ilk işlem günü olan 4 Kasım’da piyasa yükseldi. Trump’ın sonuçları kabul ettiğini ve Demokratlarla çalışacağını söylemesi, uzun bir sonuç tartışması korkusunu azalttı. Dow Jones endeksi %3,03 yükseldi. Bu, endeksin Nisan 2025’ten bu yana en iyi günüydü. S&P 500 %1,58, Nasdaq Bileşik endeksi %1,44 arttı. Yükselişe tüketim hisseleri öncülük etti. Brent petrol %8,67 düşerek varil başına 94,62 dolara indi. Tahvil faizleri de geriledi.

5 Kasım’da tablo tersine döndü. Nasdaq %5,52, S&P 500 %4,36, Dow Jones %3,44 düştü. Nasdaq için bu, Nisan 2025’ten bu yana en kötü gündü. Endeks Ekim’deki rekorunun %10’dan fazla altına indi ve düzeltme (correction) bölgesine girdi. En sert satış yapay zekâ (AI) ile ilgili hisselerde oldu. Nvidia %9,26 düştü ve piyasa değerinden yaklaşık 450 milyar dolar kaybetti. Çip şirketlerini izleyen Philadelphia Yarı İletken Endeksi %12’den fazla geriledi.

Bölünmüş yönetim neden önemli

ABD’de bir yasanın çıkması için Kongre’nin iki kanadının onayı ve başkanın imzası gerekir. Ocak 2027’den itibaren Beyaz Saray Cumhuriyetçilerde, Kongre Demokratlarda olacak. Bu yapıya bölünmüş yönetim (divided government) deniyor. Sonuç olarak büyük yasaların çıkması zorlaşıyor. Demokratların geçirdiği bir yasa Trump’ın vetosuna takılabilir. Trump’ın istediği bir yasa da artık Kongre’den kolayca geçemez.

Piyasa bu tıkanıklığı (gridlock) genellikle olumlu karşılar. Yeni harcama ve vergi programları zorlaşınca bütçe açığının büyümesi yavaşlayabilir. Analistler 4 Kasım’da ABD tahvillerinin değer kazanmasını kısmen bu beklentiye bağladı.

Vergi tarafında büyük bir değişiklik beklenmiyor. Demokratlar, geçen yıl çıkan vergi yasasındaki kurumlar vergisi avantajlarını, sağlık ve sosyal yardım kesintilerini geri almak için kaynak olarak görebilir. Ancak böyle bir teklif ya Senato’da yasaların önünü kesmeye yarayan engelleme kuralına (filibuster) ya da başkanın vetosuna takılabilir. Bu nedenle ABD şirketlerinin kârını etkileyen vergi oranlarında kısa vadede sürpriz ihtimali düşük görünüyor. Gümrük vergileri ise büyük ölçüde başkanın kararlarıyla yönetiliyor. Bazı analistler, Kongre’den yasa geçiremeyen yönetimin tarifelere daha çok başvurabileceğini düşünüyor.

Harcama tarafında pazarlık sertleşecek. Federal borçlanma sınırı olan borç tavanının (debt ceiling) önümüzdeki ilkbaharda sınıra dayanması bekleniyor. Bütçe görüşmeleri, hükümetin geçici olarak kapanmasına (shutdown) yol açabilir. Bu tür dönemler piyasada oynaklığı artırabiliyor.

Sektörlerde ilk ayrışma

Yapay zekâ ve veri merkezi (data center) şirketleri en çok tartışılan grup. Piyasadaki endişe, Demokratların hem Kongre’de hem eyaletlerde yapay zekâ sektörünü düzenlemeye ve veri merkezi inşaatını sınırlamaya çalışabileceği yönünde. Veri merkezleri zaten yerel muhalefetle karşı karşıyaydı. Bazı Demokratlar, artan elektrik fiyatları nedeniyle veri merkezi inşaatına kısıtlama ya da ara verilmesini önermişti. Veri merkezi yatırımlarının en yoğun olduğu eyaletlerden Teksas’ta valiliği de Demokrat aday kazandı. Bazı analistler ulusal çapta bir yasağı olası görmüyor, ancak veri merkezlerine verilen vergi teşviklerinin sınırlanabileceğini söylüyor.

Sağlık sektöründe beklenti ters yönde. Demokratların ilk hedefleri arasında geçen yıl çıkan yasadaki Medicaid kesintilerini geri almak var. Süresi dolan sağlık sigortası prim desteklerini (Affordable Care Act) yeniden başlatmak da listede. Bu adımlar, kamu sağlık sigortasından gelir elde eden hastaneler ve sigortacılar için daha fazla hasta ve gelir anlamına gelebilir. 4 Kasım’da açılış öncesinde hastane işletmecisi HCA Healthcare %7,16, Medicaid ağırlıklı sigortacı Molina Healthcare %6,3 yükseldi.

Tüketim şirketleri de ilk günden destek gördü. Temel tüketim hisselerini izleyen borsa yatırım fonu (ETF) 4 Kasım’da işlem sırasında rekor seviyeyi gördü. Enerji tarafında ise petrol fiyatı Kongre’den çok İran’daki savaşın seyrine bağlı. Brent 5 Kasım’da %2,6 yükselerek 97,11 dolara çıktı ve bir önceki günkü kaybının önemli bölümünü geri aldı.

Türk yatırımcı açısından ne anlama geliyor

ABD hissesi tutan bir Türk yatırımcı için bu iki gün, portföyün hangi sektörlere yaslandığının ne kadar belirleyici olduğunu gösterdi. Aynı seçim sonucu sağlık ve tüketim hisselerini yukarı, çip ve yapay zekâ altyapısı hisselerini aşağı itti. Portföyü büyük ölçüde teknoloji ve çip hisselerinden oluşan yatırımcı, seçimin etkisini daha sert hissetti.

Kongre dengesi portföyü üç kanaldan etkileyebilir. Birincisi vergi. Büyük bir vergi değişikliği beklenmediği için şirket kârlarında vergi kaynaklı bir şok ihtimali düşük. İkincisi harcama. Bütçe ve borç tavanı pazarlıkları önümüzdeki yıl dönem dönem oynaklık yaratabilir. Üçüncüsü düzenleme. Yapay zekâ, veri merkezi ve sağlık gibi alanlarda kurallar hem federal hem eyalet düzeyinde değişebilir. Bu kanalların her biri farklı sektörlere dokunduğu için seçimin tek yönlü bir etkisi yok; etki sektörden sektöre değişiyor.

Uzun vadeli yatırımcı için tarihsel veri de bir referans. 1938’den bu yana S&P 500, ara seçimleri izleyen 12 ayda yaklaşık %95 oranında yükselişle kapandı. Ancak bu ortalama her dönemi tek tek yansıtmıyor. Analistler hisse fiyatlarının Washington’daki dengeden çok şirket kârlarına ve faizin yönüne bağlı olduğunu hatırlatıyor.

Riskler ve karşı görüş

5 Kasım’daki düşüşü yalnızca seçime bağlamak eksik olur. Aynı gün Qualcomm bu çeyrek için hayal kırıklığı yaratan bir tahmin açıkladı ve hissesi %9’dan fazla düştü. Piyasada yapay zekâ şirketlerinin borç yükü, büyük yatırım ihtiyacı ve yükselen faizler bir süredir tartışılıyor. Bazı yatırımcılar yapay zekâ harcamalarının borsada bir balon oluşturduğundan endişe ediyor. Seçim sonucu, var olan bu kaygıların öne çıkmasını hızlandırmış olabilir.

Veri merkezi talebinin bitmesi de beklenmiyor. Bazı analistler yeni kuralların bazı projeleri geciktirebileceğini, ancak yapay zekâ altyapısının durmayacağını söylüyor. Bir başka görüş, yeni veri merkezi kurmanın zorlaşmasının, zaten büyük kapasiteye sahip ve kendi veri merkezlerini işleten hiper ölçekli bulut şirketlerini (hyperscaler) görece avantajlı konuma getirebileceği yönünde.

Washington tarafında belirsizlik bitmedi. Trump sonuçları kabul ettiğini söyledi, ancak bazı analistler bu tutumun değişebileceği uyarısında bulunuyor. İran’da yeni bir tırmanma petrol fiyatını yeniden yükseltebilir. Seçim sonrası yükseliş beklentisine itiraz edenler de var. Endeks bu yıl seçimden önce zaten güçlü yükseldiği için alışılmış seçim sonrası artışın bu kez gelmeyebileceği görüşü dile getiriliyor.

İzlenecekler

  • Senato’nun son hali: Alaska ve Mississippi sonuçları bekleniyor. Mississippi’de sonuçların onaylanması için süre 13 Kasım’da doluyor.
  • Yeni Kongre: Demokrat çoğunluk Ocak 2027’de göreve başlayacak. Temsilciler Meclisi başkanlığı için Hakeem Jeffries’in adaylığı oylanacak.
  • Borç tavanı ve bütçe: Borçlanma sınırının ilkbaharda dolması bekleniyor. Hükümetin kapanma riski taşıyan her tarih oynaklık kaynağı olabilir.
  • Veri merkezi kuralları: Teksas başta olmak üzere eyaletlerdeki yeni düzenlemeler ve Kongre’deki yapay zekâ girişimleri çip hisselerinin yönünü etkileyebilir.
  • Faiz ve petrol: Piyasa Aralık’ta bir Fed faiz artışını yüksek olasılıkla fiyatlıyor. Fed kararı ve İran’daki gelişmeler, hisse değerlemesini Kongre dengesi kadar etkileyebilir.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Tüm rakamlar yayın tarihindeki kaynaklara dayanır ve hızla değişebilir; fiyat/piyasa değeri günlük teyit gerektirir. Karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.

Bu yazıyı YouTube'da video olarak da izleyebilirsiniz; tüm videolar kanalımızda.

Bu makale yatırım tavsiyesi değildir; eğitim ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Yasal uyarı